Τρίτη 13 Νοεμβρίου 2018 19:42
MedInfo
Εκτύπωση σελίδας  Στείλ'το σε φίλο 
 


Θεματική Αναζήτηση:


Υγεία & 3η Ηλικία
Βιολογικοί και περιβαλλοντολογικοί παράγοντες που επηρεάζουν την 3η ηληκία.
Επιμέλεια: Δημήτρης Πανταζής - Φαρμακοποιός 
Πηγή: Ελληνική & Διεθνής Αρθρογραφία   
Δημοσιεύθηκε: Στις 12/05/2008 ώρα: 11:25
Μικρότερη γραμματοσειρά Επαναφορά γραμματοσειράς Μεγαλύτερη γραμματοσειρά
Σε μια κοινωνία που γηράσκει, ενώ ταυτόχρονα αυξάνουν και ο απαιτήσεις από την ζωή, το θέμα των γηρατειών αποκτά ιδιαίτερη σημασία όχι μόνο για τα ίδια τα ηλικιωμένα άτομα, αλλά και για την κοινωνία ολόκληρη. Ας διευκρινίσουμε όμως τι εννοούμε όταν λέμε αύξηση των απαιτήσεων από την ζωή και τι εννοούμε όταν λέμε ότι το θέμα των γηρατειών αποκτά ιδιαίτερη σημασία τόσο για τους ίδιους τους γέροντες, όσο και για την κοινωνία.
Οι απαιτήσεις λοιπόν της σύγχρονης ζωής σχετίζονται με την ποιότητα της ζωής και η ποιότητα της ζωής συνδέεται άμεσα με τον τρόπο που ένας άνθρωπος, ανεξαρτήτως ηλικίας, αντιλαμβάνεται, αλληλεπιδρά, αισθάνεται και συμμετέχει μέσα στο ευρύτερο κοινωνικό περιβάλλον. Δηλαδή μιλάμε για όλες εκείνες τις δραστηριότητες που χαρακτηρίζουν την καθημερινότητα ενός υγιούς σωματικά και πνευματικά ατόμου. Αυτός είναι και ο λόγος που σήμερα ένας από τους σημαντικότερους δείκτες είναι τα Υγιή Έτη Ζωής (Healthy Life Years – HLY) και όχι απλά το προσδόκιμο επιβίωσης.

Αν κάποιος μας ρωτούσε, μερικά χρόνια πριν, τι γνώμη έχουμε ή πως φανταζόμαστε τους ηλικιωμένους ανθρώπους πάνω από 80 ετών, οι περισσότεροι από εμάς θα απαντούσαν ότι φαντάζονται τους ανθρώπους αυτής της ηλικίας καθηλωμένους, με γεροντική ανία πιθανά και ένα σύνολο άλλων πιθανών παθήσεων, που τους καθιστά ανίκανους να συμμετέχουν και να χαρούν την ζωή τους. Από το σχολείο ήδη είχαμε μάθει ότι με την πάροδο των χρόνων αυξάνουν αμείλικτα και οι χρόνιες ασθένειες, ιδιαίτερα η γεροντική ανία, η νόσος του Alzheimer και άλλες. Με βάση αυτά θα περίμενε κανείς ότι άνθρωποι ακόμη μεγαλύτερης ηλικίας θα ήταν και οι πλέον ανήμποροι άνθρωποι σε μια κοινωνία. Αυτή ήταν και η άποψη του THOMAS T. PERLS, ο οποίος είναι γεροντολόγος στο νοσοκομείο «Deaconess Hospital» στην Βοστόνη, ενώ ταυτόχρονα διδάσκει στο Harvard Medical School. Όπως λοιπόν ο ίδιος δηλώνει, σε ένα άρθρο του στο Scientific American τον Ιανουάριο του 1995, ετοιμάζονταν στα πλαίσια ενός ερευνητικού προγράμματος να πάρει συνέντευξη από ένα υπέρ-αιωνόβιο άτομο, όταν αυτός τον ειδοποίησε ότι θα πρέπει να αναβάλουν για κάποιο χρονικό διάστημα το ραντεβού τους, γιατί έπρεπε να πάει να ψηφίσει. Του δήλωσε μάλιστα ότι είχε ήδη συμμετέχει στην εκλογή 19 Αμερικανών προέδρων και ήθελε να συμμετέχει και στην εκλογή του επόμενου. Πραγματικά ένας σημαντικός αριθμός ανθρώπων, που ευρίσκονται σε προχωρημένη ηλικία, διάγουν μια κανονική ζωή, έτσι ώστε η ηλικία να μην φαίνεται να αποτελεί για αυτούς κανένα πρόβλημα. Η άποψη λοιπόν ότι η προχωρημένη ηλικία οδηγεί αναπόφευκτα σε ακραία επιδείνωση της υγείας, φαίνεται να απαιτεί αναθεώρηση. Όπως μας λεει ο THOMAS T. PERLS, πολλοί δημογράφοι προβλέπουν ότι, το έτος 2040, 20 έως 40 εκατομμύρια άνθρωποι θα είναι ηλικίας 85 ετών ή και γηραιότεροι, ενώ 500.000 έως 4.000.000 θα είναι υπέρ-αιωνόβιοι το έτος 2050.

Το οικονομικό βάρος από την φροντίδα των γηραιών αυτών ανθρώπων θα μπορούσε να ήταν τεράστιο για την κοινωνία, υποστηρίζουν πολλοί, ιδιαίτερα αν αυτή η κατηγορία των ανθρώπων απαιτεί και ιδιαίτερη φροντίδα.

Φαίνεται όμως ότι ορισμένοι άνθρωποι που υπερβαίνουν τα 90 είναι, τόσο νοητικά, όσο και φυσικά σε πολύ καλή κατάσταση, έτσι ώστε να χρειάζονται λιγότερη φροντίδα ακόμα και από πολύ νεότερους τους συνανθρώπους. Φαίνεται ότι η φύση κάνει πολύ περίεργα «παιχνίδια», αφού ορισμένοι άνθρωποι δείχνουν να είναι περισσότερο ανθεκτικοί από άλλους σε ορισμένες ηλικίες. Παρουσιάζουν δηλαδή αυτό που κάποιοι επιστήμονες ονόμασαν «επιλεκτική επιβίωση» (selective survival). Ο όρος αυτός χρησιμοποιήθηκε για πρώτη  φορά το 1970, από ορισμένους ερευνητές οι οποίοι μελετώντας τους Αφρο-Αμερικανούς ηλικιωμένους πολίτες παρατήρησαν ότι η θνησιμότητα ανάμεσα στους μαύρους ήταν υψηλότερη από τους λευκούς μέχρι την ηλικία των 75 ετών. Μετά την ηλικία αυτή όμως η τάση αντιστρέφονταν υπέρ των μαύρων ηλικιωμένων. Οι ερευνητές υπέθεσαν ότι η θνησιμότητα ήταν υψηλότερη στους μαύρους μέχρι την ηλικία των 75 ετών, γιατί οι οικονομικές τους συνθήκες δεν τους βοηθούσαν και δεν τους επέτρεπαν να έχουν καλή πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας. Αυτοί όμως που επιβίωναν ήταν οι πιο εύρωστοι και επομένως περισσότερο ανθεκτικοί στο να επιβιώσουν επί μακρόν. Σίγουρα αυτό είναι μια άποψη, αλλά όχι μια απόδειξη για το τι κάνει ορισμένους ανθρώπους να ξεπερνούν τα 90 χρόνια της ζωής τους με πλήρη διαύγεια και καλή υγεία.

Διαφορές φαίνεται να υπάρχουν και μεταξύ των φύλων. Έτσι οι άνδρες άνω των 90 ετών παρουσιάζουν καλλίτερη πνευματική υγεία σε σύγκριση με τις γυναίκες που ανήκουν στην ίδια ηλικιακή ομάδα. Οι άνδρες στις ηλικίες των 60 και 70 ετών είναι πιο επιρρεπείς στα εγκεφαλικά και καρδιακά επεισόδια, αλλά στις μεγαλύτερες ηλικίες φαίνεται ότι οι άνδρες διάγουν νοητικά και φυσικά καλλίτερη ζωή σε σύγκριση με τις γυναίκες «ομολόγους» τους. Ο Richard M. Suzman από το National Institute on Aging (Εθνικό Ινστιτούτο για την γήρανση) και οι συνεργάτες του βρήκαν σε μια από τις μελέτες τους ότι οι άνδρες ηλικίας άνω των 80 ετών ήταν πιο ανεξάρτητοι από ότι οι γυναίκες όμοιας ηλικίας. Το 1984 ανέφεραν ότι το 44% των ανδρών ήταν ακμαίοι και ανεξάρτητοι στην ηλικία των 80 ετών, σε σύγκριση με το 28% των γυναικών που ανήκαν στην ίδια, ηλικιακά, ομάδα. Επίσης σε άλλη μελέτη οι Kenneth G. Manton και Eric Stallard από το πανεπιστήμιο του Duke βρήκαν ότι οι άνδρες μετά την ηλικία των 85 ετών, μπορούσαν να περιμένουν ότι θα ζήσουν μια υγιέστερη και πιο δραστήρια ζωή σε σύγκριση με τι γυναίκες που είχαν αντίστοιχη ηλικία.

Το ερώτημα που φυσικά έρχεται στο νου όλων είναι: Ποίοι βιολογικοί και περιβαλλοντολογικοί παράγοντες μπορεί να είναι υπεύθυνοι για αυτή την συμπεριφορά; Το πλέον πιθανό είναι ότι υπάρχει ένας συνδυασμός παραγόντων που συμβάλουν στην μακροβιότητα με τους όρους που περιγράψαμε. Οι γενετικοί παράγοντες, τα γονίδια της μακροβιότητας, φαίνεται να ανήκουν σε μια σημαντική ομάδα παραγόντων που συντελούν σημαντικά στο να μην αναπτυχθούν ασθένειες που θα μπορούσαν να αποβούν μοιραίες. Για παράδειγμα η απολιποπρωτεϊνη Ε (apo-E ) φαίνεται να συνδέεται στενά με την εμφάνιση της νόσου του Alzheimer.

Επίσης δραστηριότητες όπως η άσκηση. Η αποχή από το κάπνισμα και η διατροφή φαίνεται να αποτελούν μια άλλη σημαντική ομάδα, περιβαλλοντολογικών παραγόντων, που συμβάλουν στην μακροημέρευση με υγεία. Ο James F. Fries από το πανεπιστήμιο του Stanford πρότεινε ότι, ο καλλίτερος τρόπος ζωής και η ιατρική πρόοδος θα «συμπιέσουν» την νοσηρότητα, την θνησιμότητα και την ανικανότητα. Φαίνεται όμως, ότι κάτι τέτοιο δεν ισχύει γενικά για όλους.

Σίγουρα η ιατρική πρόοδος έχει συμβάλλει σημαντικά στην αύξηση του προσδόκιμου επιβίωσης και της βελτίωσης της ποιότητας ζωής και αυτό είναι κατανοητό στον καθένα. Τι σημαίνει όμως καλλίτερος τρόπος ζωής; Τι κάνει ορισμένους ανθρώπους να έχουν για παράδειγμα λιγότερο στρες, χρόνο για άσκηση ή σωστότερη διατροφή; Μια απάντηση, στην ερώτηση αυτή, θα μπορούσε να ήταν: η οικονομική κατάσταση των ανθρώπων σε συνδυασμό με την παιδεία που έχουν και τον τρόπο γενικά που αντιμετωπίζουν τις σύγχρονες προκλήσεις.

Πέρα από αυτά όμως, ίσως ξεχνάμε μια άλλη παράμετρο που κατά την ταπεινή μου άποψη είναι σημαντική, και αυτή είναι η παράμετρος την ψυχικής διάθεσης του ατόμου, δηλαδή του τρόπου που αντιλαμβάνεται και ζει την ζωή του. Τα παραδείγματα που ακολουθούν, σίγουρα δεν αποδεικνύουν αυτή την άποψη, αποτελούν όμως κατά την άποψη μου μια σημαντική ένδειξη.

 Η Jeanne Calment, ο μακροβιότερος άνθρωπος (με επίσημα στοιχεία) αυτού του πλανήτη (πέθανε σε ηλικία 121 ετών), δήλωσε όταν την ρώτησαν ποιο είναι το μυστικό της μακροζωίας της: «Στην ζωή μου δεν ένοιωσα να βαριέμαι ποτέ». Η Jeanne Calment στα 80 χρόνια της ασχολούνταν (σαν χόμπι) με την ξιφασκία και στα 90 με την ποδηλασία.

Ο Alfred Benedetti, που έζησε μέχρι τα 101 έτη, πήγαινε μέχρι το καλοκαίρι του 1994, για μπόουλινγκ 2 φορές την εβδομάδα. Αυτός απάντησε, όταν ρωτήθηκε, ότι ήταν συνεχώς απασχολημένος (έγραφε, διάβαζε και έκανε και χειρονακτικές εργασίες), δεν κάπνιζε και δεν έπινε εκτός από δύο ίντσες κρασί κάθε μέρα.

Ο Herbert Kirk πήρε πτυχίο σε ηλικία 99 ετών, το 1993, από το πανεπιστήμιο της Μοντάνα στις ΗΠΑ. Έπαιζε τένις και του άρεσε να τρέχει. Στα 95 μάλιστα κέρδισε δύο χρυσά μετάλλια στα 800 μέτρα και στα 5 χιλιόμετρα (φαντάζομαι σε αγώνες με κοινό και όχι αθλητές).

Ο Oscar Niemeyer, είναι ένας από τους μεγαλύτερους σύγχρονους αρχιτέκτονες, ο οποίος θεωρείται Εθνικός ήρωας στη Βραζιλία και ο οποίος έκλεισε τα 100 χρόνια ζωής και δραστηριότητας τον Δεκέμβριο που πέρασε. Όταν τον ρώτησαν για την ηλικία του (γεννήθηκε τον Δεκέμβριο του 1907) δήλωσε: Νοιώθω ότι δεν είμαι πάνω από 60 ετών. Ότι έκανα στα 60 το κάνω και τώρα».

Η μητέρα του πατέρα μου, πέθανε σε ηλικία 104 ετών. Την γιαγιά την Ειρήνη την θυμάμαι πάντα με κέφι να κάνει δουλειές (μέχρι και τα 95 άσπριζε μόνη της το σπίτι στο χωριό) και να χαίρεται την ζωή και τους ανθρώπους. Όταν την ρωτήσαμε κάποια φορά αν θέλει να έλθει μαζί μας στην Θεσσαλονίκη (ένα ταξίδι 8-10 ωρών εκείνη την εποχή) η γιαγιά Ειρήνη στα 86 της χρόνια απάντησε με θέρμη ναι, και όταν ο πατέρας μου την ρώτησε: «ξέρεις μητέρα το ταξίδι είναι πάνω από 8 ώρες, μήπως κουραστείς;», θυμάμαι την καταπληκτική της απάντηση, που έδειχνε πόσο αισθάνονταν, αγαπούσε και ποθούσε την ζωή, «γιατί να κουραστώ, δεν θα πάω με τα πόδια».

Τέλος σε άρθρο που δημοσιεύτηκε στο Harvard Business review τον Δεκέμβριο του 2001 οι συγγραφείς  δηλώνουν ότι, «Έρευνες σε μονάδες εντατικής θεραπείας έδειξαν ότι η παρουσία ενός άλλου προσώπου, που μπορεί να συμπαρασταθεί στον πάσχοντα, όχι μόνο μειώνει την αρτηριακή πίεση, αλλά επίσης επιβραδύνει την έκκριση των λιπαρών οξέων που φράσσουν τις αρτηρίες».

Το πρόβλημα στην σημερινή σύγχρονη εποχή μας, είναι ότι, ενώ βρήκαμε αρκετά μέσα για να αντιμετωπίζουμε ασθένειες (όπως οι λοιμώξεις), που μέχρι χθες αποτελούσαν «μάστιγα» και εμπόδιζαν τον άνθρωπο να φτάσει σε πιο προχωρημένες ηλικίες, ταυτόχρονα κάνουμε τα πάντα, σφυροκοπώντας το σώμα μας και την ψυχή μας, ώστε να δυσκολεύουμε την ζωή μας για τα χρόνια που κερδίζουμε ή και να μειώνουμε τις προσδοκίες που η τεχνολογία ή η ανάπτυξη θα μπορούσαν να μας προσφέρουν. Με τέτοια νοοτροπία σίγουρα τα γηρατειά αποτελούν πρόβλημα, τόσο σε προσωπικό, όσο και σε κοινωνικό επίπεδο, τόσο σε οικονομικούς όρους, όσο και σε όρους ποιότητας ζωής. Με τέτοια νοοτροπία λύση στο ασφαλιστικό, που τόσο πολύ συζητάμε τελευταία, δεν πρόκειται να υπάρξει, όπως δεν πρόκειται να υπάρξει και λύση στο πρόβλημα του περιβάλλοντος. Φαίνεται ότι η ανθρώπινη βλακεία έχει την δύναμη να καταστρέφει ή να εξουδετερώνει, αυτά που η ανθρώπινη ευφυία δημιούργησε σε επιστημονικό, τεχνολογικό, οικονομικό και κοινωνικό επίπεδο. Το ζήτημα της ποιότητας ζωής δεν συνδέεται γενικά και αφηρημένα με οποιασδήποτε μορφής ανάπτυξη (τεχνολογική, οικονομική, επιστημονική, κλπ), αλλά με τον τρόπο σκέψης που οδηγεί τους ανθρώπους να κάνουν «σώφρονα» χρήση αυτής της «ανάπτυξης», καθώς και του τρόπου που αντιμετωπίζουν τον εαυτό τους και τους άλλους μέσα στο συγκεκριμένο περιβάλλον που ζούνε.

Όμως και για το θέμα αυτό αξίζει κανείς να εμβαθύνει περισσότερο και γι’ αυτό θα επανέλθουμε με περισσότερα στοιχεία.

Επιστροφή


Αναλύσεις - Μελέτες
Γρίπη - H1N1
Παιδεία και Κοινωνία
Ασφαλιστικό
Ασφαλιστικό - Κόμματα
Ασφαλιστικό - Οικονομία

Μας ενδιαφέρει όλους
Διατροφή
Αλλεργίες
Aids / HIV
Διαβήτης
Ισορροπημένη Διατροφή
Εγκυμοσύνη
Καρδιολογικά Θέματα
Καρκίνος
Ουρολογικά Θέματα
Παχυσαρκία
Πνεύμονας...Ζωής
Οφθαλμολογία
Σεξουαλική Υγεία
Στοματική Υγιεινή
Το Γνωρίζατε αυτό;
Ορθοπεδικά Θέματα
Περιοχή μελών
* Ξέχασα τον κωδικό
*Εγγραφή νέου μέλους
Θέματα
Υγεία & Οικογένεια
Υγεία & Πρόληψη
Υγεία & Άντρας
Υγεία & Γυναίκα
Υγεία & Παιδί
Υγεία & 3η Ηλικία
Υγεία & Ομορφιά
Υγεία & 4 Εποχές
Υγεία & Διατροφή
Υγεία & Ευ Ζήν
Υγεία & Sex
Ψυχική Υγεία

Newsletter
Newsletter
Αρχική Σελίδα | Όροι Χρήσης | Προστασία Προσωπικών Δεδομένων

Οι πληροφορίες οι οποίες παρέχονται στον διαδικτυακό τόπο medinfo.gr δέν έχουν συμβουλευτικό,
αλλά καθαρά πληροφοριακό χαρακτήρα. Παρακαλόύμε συμβουλευτείτε τον ιατρό σας.


© 2018 Medinfo   Κατασκευή ιστοσελίδων: ATnet Communications Α.Ε.