Δευτέρα 16 Σεπτεμβρίου 2019 11:09
MedInfo
Εκτύπωση σελίδας  Στείλ'το σε φίλο 
 


Θεματική Αναζήτηση:


Απόψεις
Πως το μυαλό γερνάει;
Επιμέλεια: Δ. Πανταζής - Φαρμακοποιός 
Πηγή: Διεθνής Αρθρογραφία   
Δημοσιεύθηκε: Στις 26/05/2008 ώρα: 15:58
Μικρότερη γραμματοσειρά Επαναφορά γραμματοσειράς Μεγαλύτερη γραμματοσειρά
Λένε για τους «γηραιότερους» εργαζόμενους ότι κινούνται πολύ αργά, ξεχνούν τα πράγματα τους και είναι δυσκίνητοι. Λένε ακόμα ότι αυτοί δεν μπορούν να δουλέψουν ομαδικά και δύσκολα προσαρμόζονται στις νέες τεχνολο γίες. Όλα αυτά φυσικά συνδέονται με χαμηλή απόδοση στην εργασία. Είναι όμως αυτό αλήθεια; Και αν είναι αλήθεια ισχύει για όλες τις δουλειές ή για ορισμένου τύπου δουλειές;
Με το θέμα των πιο ηλικιωμένων εργαζομένων θα ασχοληθούμε σήμερα παραθέτοντας στοιχεία από δύο άρθρα που δημοσιεύτηκαν στο παρελθόν σε δύο από τα πλέον γνωστά και έγκυρα έντυπα: το Αγγλικό «Economist»  και το Αμερικάνικο «Scientific American».

Το «Economist» αφιέρωσε ένα εκτενές άρθρο στον Φεβρουάριο του 2006 στο «γερασμένο» εργατικό δυναμικό της Ευρώπης, το οποίο για πολλούς αποτελεί ένα σημαντικό πρόβλημα, αφού από την μια δεν είναι τόσο αποδοτικό, όσο απαιτούν οι σύγχρονες συνθήκες εντατικοποίησης της εργασίας, ενώ ταυτόχρονα κοστίζει σε δαπάνες υγείας και λοιπών κοινωνικών δαπανών (συντάξεις, κλπ). Και επειδή τα πάντα στην σύγχρονη κοινωνία μας μεταφράζονται σε οικονομικούς όρους, πολύ σωστά το περιοδικό, διερωτάται αν ένα γερασμένο μυαλό αποτελεί παθητικό ή ενεργητικό. Η απάντηση, μας λεει το περιοδικό, είναι ανάλογη και εξαρτάται από το τι ζητάμε να κάνει το μυαλό αυτό. Για παράδειγμα αν ζητάμε από ένα τέτοιο μυαλό τον πλούτο της γνώσης και την εμπειρία του, τότε αυτά υπάρχουν και πολλές φορές σε αφθονία. Αν πάλι ζητάμε από ένα γερασμένο μυαλό οξεία και γρήγορη σκέψη τότε... «χάσαμε».

Όπως λοιπόν μας ενημερώνει το Economist, γενικά μιλώντας, από την ηλικία των 20 ετών και μετά μπορούμε να παρατηρήσουμε μια κάμψη όσο αφορά την «ακατέργαστη» νοητική ευστροφία των ανθρώπων. Για παράδειγμα η ανάκληση στην μνήμη (από λίστα) αντικειμένων, η ομαδοποίηση αντικειμένων σε κατηγορίες και η αντικατάσταση λέξεων με αριθμούς ή το αντίστροφο μειώνονται, όπως εξ’ άλλου μειώνεται και η ταχύτητα των αντιδράσεων. Φυσικά οι εγγενείς διαφορές μεταξύ των ανθρώπων υπάρχουν και μπορεί να κάνουν ένα 60άρη να αποδίδει καλλίτερα από ένα 25άρη, αλλά αυτές οι εξαιρέσεις δεν αλλάζουν τον κανόνα.

Έχει όμως φανεί ότι στον πραγματικό κόσμο η απόκτηση γνώσεων μπορεί να απαλύνει τις συνέπειες της γήρανσης του εγκεφάλου, μας λέει το περιοδικό. Η απόδοση σε πολλές δουλειές εξαρτάται από το πόσα γνωρίζει κανείς για το αντικείμενο εργασίας του και πόσο καλά τα γνωρίζει. Αυτά τα δύο όμως συνεχίζουν να αυξάνουν μέχρι και τα 65 έτη και μειώνονται σημαντικά μετά, χωρίς όμως να υπάρχουν αποδείξεις ότι υπεύθυνη είναι η γήρανση του μυαλού και όχι η αποχώρηση από την ενεργό δράση. Υπάρχουν μάλιστα παραδείγματα ανθρώπων πολύ προχωρημένης ηλικίας που δείχνουν ότι άλλες μπορεί να είναι οι αιτίες αυτής της κάμψης. Ανάμεσα στους ανθρώπους αυτούς θυμίζουμε τον κορυφαίο «γκουρού» και «φιλόσοφο» του management, Peter Drucker, ο οποίος σε ηλικία πάνω των 90 (το έτος 2000) έγραψε ένα καταπληκτικό δοκίμιο για το μέλλον των επιχειρήσεων και τον ρόλο της γνώσης στο ίδιο περιοδικό (Economist), που κυκλοφόρησε τα Χριστούγεννα του 2000, αλλά και τον δικό μας κορυφαίο οικονομολόγο Ξενοφών Ζολώτα.

Όσο ο ανθρώπινος εγκέφαλος γηράσκει, υπόκειται σε πολύπλοκες αλλαγές που πολύ λίγο έχουμε κατανοήσει στο σύνολο τους. Οι αλλαγές αυτές αφορούν το βιοχημικό υπόβαθρο, το μοριακό, το δομικό και το λειτουργικό. Το μυαλό, για παράδειγμα, όσων έχουν υπερβεί το 40ο έτος της ηλικίας τους μειώνετε σε όγκο και βάρος, κατά 5% ανά 10ετία. Αυτή η αλλαγή φαίνεται ότι μπορεί να επηρεάζει την απόδοση των ανθρώπων. Άλλες επίσης αλλαγές, όπως η βαθμιαία μείωση της παροχής του εγκεφάλου με οξυγόνο και σάκχαρα, αφήνουν την μνήμη ορισμένων ανθρώπων αμετάβλητη, ενώ άλλοι δεν θυμούνται που έβαλαν ακόμη και τα πολύ προσωπικά τους αντικείμενα. Φυσικά, όπως είπαμε και προηγουμένως, δεν είναι ξεκάθαρο ακόμα, τι προκαλεί τα προβλήματα στον ανθρώπινο εγκέφαλο με το διάβα του χρόνου. Για παράδειγμα πιστεύονταν ότι για τα προβλήματα της λήθης υπεύθυνα ήταν η απώλεια νευρώνων, που παρατηρούνταν με το πέρασμα του χρόνου, τώρα όμως οι επιστήμονες λένε ότι υπεύθυνη για αυτή την πτώση της λειτουργίας του εγκεφάλου είναι η απώλεια συνάψεων, δηλαδή των συνδέσεων των νευρώνων μεταξύ τους.  Επίσης αυτό που πιστεύαμε μέχρι πρόσφατα ήταν ότι νέα εγκεφαλικά κύτταρα παράγονται μόνο στους νέους ανθρώπους. Τώρα ξέρουμε ότι η πνευματική ενασχόληση διεγείρει την παραγωγή νέων νευρώνων σε ενήλικες.

Δεν υπάρχει ένας μηχανισμός που να εξηγεί γιατί το μυαλό μας γερνάει. Μια από τις θεωρίες, που όλοι μας έχουμε ακούσει, είναι ότι υπεύθυνη για την διαδικασία της γήρανσης του εγκεφάλου είναι το λεγόμενο οξειδωτικό στρες που προκαλείται από τις ελεύθερες ρίζες, δηλαδή μια κατηγορία μορίων που προσβάλουν τα εγκεφαλικά κύτταρα. Μια άλλη θεωρία ενοχοποιεί την ροή μορίων ασβεστίου στα νευρικά κύτταρα του «γερασμένου» ανθρώπινου εγκεφάλου. Επίσης διατυπώνονται θεωρίες ή επιστημονικές απόψεις, σύμφωνα με τις οποίες σημαντικό ρόλο στην γήρανση του ανθρώπινου εγκεφάλου παίζουν οι δυσλειτουργίες των μιτοχονδρίων, εκείνων δηλαδή των κυτταρικών δομών που ευθύνονται να παράγουν και να προμηθεύουν με ενέργεια τα κύτταρα. Υπάρχουν επίσης πολλές ενδείξεις που μας λένε ότι, υψηλά επίπεδα στρες συμβάλλουν στην αύξηση της αδεξιότητας. Χημικοί μεταβιβαστές (αγγελιοφόροι), γνωστοί σαν γλυκοκορτικοειδή, αυξάνουν την αιματική πίεση και προκαλούν βλάβη στον ιπόκαμπο, που αποτελεί μια σημαντική δομή του εγκεφάλου η οποία ευθύνεται για την μάθηση και την μνήμη. Πρόσφατα νέα παιδιά με υψηλή πίεση, έδειξαν ότι είναι επιρρεπή στην κάμψη της νοητικής ικανότητας του εγκεφάλου, έτσι όπως αυτή παρουσιάζεται στους ηλικιωμένους. (Αλήθεια, αυτοί που έχουν συμβάλλει και συνεχίζουν να διατηρούν αυτό το απαράδεκτο σύστημα εισαγωγικών εξετάσεων στα πανεπιστήμια το ξέρουν;). Οι ερευνητές θεωρούν ότι το στρες βοηθά τους ανθρώπους να αντεπεξέλθουν στις καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, αλλά υψηλά επίπεδα στρες για μεγάλα χρονικά διαστήματα (ημέρες και εβδομάδες) εμποδίζουν τους ανθρώπους να μάθουν και να θυμούνται (Επιμένω... το ξέρουν οι «επαΐοντες» και «ενδιαφερόμενοι» περί την παιδεία αυτό;) .

Τι μπορούμε να κάνουμε λοιπόν για να επιτύχουμε πιο υγιή, γηρατειά, σε όρους ποιότητας νοητικής λειτουργίας;  Το περιοδικό μας λεει ότι μπορούμε να μειώσουμε την αρτηριακή πίεση, ίσως μέσα από σωματική, αλλά και πνευματική άσκηση, όπως είναι για παράδειγμα το σταυρόλεξο και το sudoku. Φαίνεται ότι οι ηλικιωμένοι άνθρωποι που έχουν ένα ιστορικό σύνθετης πνευματικής δραστηριότητας έχουν λιγότερες πιθανότητες να παρουσιάσουν πνευματική κάμψη. Αν μάλιστα έχει κάποιος γεννηθεί με μεγάλο εγκέφαλο, τόσο το καλλίτερο λέει το περιοδικό.

Τα τελευταία χρόνια και επειδή ο μέσος όρος ηλικίας έχει αυξηθεί σημαντικά, όπως και οι απαιτήσεις για ποιοτική ζωή σε όλες τις φάσεις της ηλικιακής διαδρομής ενός ανθρώπου, υπάρχουν πολλοί επιστήμονες που μελετούν το νευρικό σύστημα και ψυχολόγοι εξειδικευμένοι στην γεροντολογία, που ασχολούνται με αυτό το αντικείμενο. Τα ευρήματα τους είναι τόσο ενδιαφέροντα, όσο και αναπάντεχα. Εμείς θα αναφερθούμε σήμερα στην μελέτη που δημοσίευσαν ο MICHAEL FALKENSTEIN και η SASCHA SOMMER στο περιοδικό Scientific American MIND June/July 2006. Ο MICHAEL FALKENSTEIN ηγείται του έργου που αφορά τις αλλαγές που συνδέουν την ηλικία και το κεντρικό νευρικό σύστημα (the Age and Central Nervous System Changes Project) στο πανεπιστήμιου του Dortmund,  στο Ινστιτούτο εργασιακής φυσιολογίας, στην Γερμανία, ενώ η SASCHA SOMMER είναι ερευνήτρια στο ίδιο ινστιτούτο.

Οι δύο ερευνητές επιστήμονες μας ενημερώνουν λοιπόν ότι, μόνο ορισμένες εγκεφαλικές λειτουργίες επηρεάζονται από την ηλικία και απλές αλλαγές στην εργασία μπορούν να αναπληρώσουν αυτό το «ηλικιακό έλλειμμα» ικανοτήτων. Επίσης μας λένε ότι οι γηραιότεροι εργαζόμενοι είναι πολύ πιο γρήγοροι στο να εκτελούν ορισμένες εργασίες και επίσης κάνουν λιγότερα λάθη.
   
Επιστροφή


Αναλύσεις - Μελέτες
Γρίπη - H1N1
Παιδεία και Κοινωνία
Ασφαλιστικό
Ασφαλιστικό - Κόμματα
Ασφαλιστικό - Οικονομία

Μας ενδιαφέρει όλους
Διατροφή
Αλλεργίες
Aids / HIV
Διαβήτης
Ισορροπημένη Διατροφή
Εγκυμοσύνη
Καρδιολογικά Θέματα
Καρκίνος
Ουρολογικά Θέματα
Παχυσαρκία
Πνεύμονας...Ζωής
Οφθαλμολογία
Σεξουαλική Υγεία
Στοματική Υγιεινή
Το Γνωρίζατε αυτό;
Ορθοπεδικά Θέματα
Περιοχή μελών
* Ξέχασα τον κωδικό
*Εγγραφή νέου μέλους
Θέματα
Υγεία & Οικογένεια
Υγεία & Πρόληψη
Υγεία & Άντρας
Υγεία & Γυναίκα
Υγεία & Παιδί
Υγεία & 3η Ηλικία
Υγεία & Ομορφιά
Υγεία & 4 Εποχές
Υγεία & Διατροφή
Υγεία & Ευ Ζήν
Υγεία & Sex
Ψυχική Υγεία

Newsletter
Newsletter
Αρχική Σελίδα | Όροι Χρήσης | Προστασία Προσωπικών Δεδομένων

Οι πληροφορίες οι οποίες παρέχονται στον διαδικτυακό τόπο medinfo.gr δέν έχουν συμβουλευτικό,
αλλά καθαρά πληροφοριακό χαρακτήρα. Παρακαλόύμε συμβουλευτείτε τον ιατρό σας.


© 2019 Medinfo   Κατασκευή ιστοσελίδων: ATnet Communications Α.Ε.