Δευτέρα 16 Σεπτεμβρίου 2019 11:01
MedInfo
Εκτύπωση σελίδας  Στείλ'το σε φίλο 
 


Θεματική Αναζήτηση:


Απόψεις
Οικονομική αποτελεσματικότητα εναντίον κοινωνικής ισότητας;
Επιμέλεια: Δ. Πανταζής - Φαρμακοποιός 
Πηγή: Τμήμα υγείας και πρόνοιας του Συνασπισμού    
Δημοσιεύθηκε: Στις 20/10/2008 ώρα: 13:58
Μικρότερη γραμματοσειρά Επαναφορά γραμματοσειράς Μεγαλύτερη γραμματοσειρά
Από το τμήμα υγείας και πρόνοιας του Συνασπισμού λάβαμε το παρακάτω κείμενο και με χαρά το δημοσιεύουμε, αφού είναι ενημερωτικό και περιέχει αρκετά στοιχεία από τα οποία ο κάθε αναγνώστης μπορεί να βγάλει τα δικά του συμπεράσματα, κάτι που είναι ιδιαίτερα απαραίτητο στις ημέρες της κρίσης που ζούμε με την επέκταση των τοξικών προϊόντων (έτσι τα χαρακτηρίζουν πλέον) και στον χώρο της οικονομίας.

Φυσικά αν κάποιος άλλος (οργάνωση, άτομο, εταιρεία, κλπ) έχει να καταθέσει τις δικές του απόψεις επί του προκειμένου ή να αντιπαρατεθεί η στήλη είναι ανοικτή αρκεί να γίνονται σεβαστοί οι κανόνες του διαλόγου που έχουν τεθεί από την συντακτική ομάδα του MedInfo.

Είναι αξιόπιστο να συγκρίνουμε την οικονομική αποτελεσματικότητα των ΗΠΑ και της Ε.Ε;

Μία από τις απόψεις που ασκούν επιρροή και αναπαράγεται από τους οικονομικούς και πολιτικούς φιλελεύθερους κύκλους και από τις 2 πλευρές του Ατλαντικού, είναι ότι υπάρχει μια εγγενής αντίθεση ανάμεσα στην οικονομική αποτελεσματικότητα και τη μείωση των οικονομικών ανισοτήτων.

Σαν απόδειξη γι΄ αυτήν την άποψη , οι φιλελεύθεροι χρησιμοποιούν τις ΗΠΑ σαν παράδειγμα οικονομικής αποτελεσματικότητας (υψηλή οικονομική ανάπτυξη και χαμηλή ανεργία), συμπεραίνοντας ότι αυτό έχει επιτευχθεί μέσα από την ανοχή κάποιων επιπέδων κοινωνικής ανισότητας (οι ΗΠΑ έχουν το ψηλότερο επίπεδο ανισότητας, ανάμεσα στα εισοδήματα, στις χώρες του ΟΟΣΑ )πράγμα που η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν αποδέχεται.

Η χαμηλή οικονομική ανάπτυξη και η υψηλή ανεργία στην ΕΕ θεωρούνται σαν συνέπεια, μιας υπερβολικής ανησυχίας γύρω από την ισότητα. Ανησυχία που φαίνεται από τα εκτεταμένα κράτη πρόνοιας στην ΕΕ και την υψηλή ρύθμιση της αγοράς εργασίας. Αυτή η θέση της ριζικής αντίθεσης ανάμεσα στην αποτελεσματικότητα και την ισότητα είναι σχεδόν δόγμα σήμερα στους φιλελεύθερους κύκλους.

Όπως όμως τα περισσότερα δόγματα, έτσι και αυτό, αναπαράγεται πιο πολύ από την πίστη παρά από τις αποδείξεις.

Κατ΄ αρχήν ορισμένες παρατηρήσεις γύρω από μια πραγματικότητα που συνήθως αγνοείται όταν συγκρίνονται οι ΗΠΑ και η ΕΕ.  Η πρώτη παρατήρηση είναι ότι, δεν  συγκρίνουμε μήλα με μήλα αλλά μάλλον μήλα με πορτοκάλια. Οι ΗΠΑ είναι ένα ομόσπονδο κράτος, με κυβέρνηση που ασκεί τη  δική της οικονομική, κοινωνική και δημοσιονομική πολιτική. Σε αντιπαράθεση, η Ε.Ε είναι μια ένωση 15 Εθνών – Κρατών  (πρόσφατα έγιναν 25) που το καθένα έχει δική του οικονομική και κοινωνική πολιτική.

Από επιστημονική άποψη, δεν είναι ακριβές να συγκρίνουμε τις ΗΠΑ με την ΕΕ. Οι διαφορές είναι τεράστιες.

Η ομοσπονδιακή δομή των ΗΠΑ διαφέρει ουσιαστικά από τους θεσμούς διακυβέρνησης της ΕΕ. Επιπλέον, η ομοσπονδιακή κυβέρνηση διαχειρίζεται το 19% του ΑΕΠ των ΗΠΑ ( οι δημόσιες δαπάνες αντιπροσωπεύουν το 30% του ΑΕΠ ), επιτρέποντας της έτσι να  παρεμβαίνει δραστικά στη διαχείριση της οικονομίας. (Αντίθετα από ότι υποστηρίζουν πολλοί φιλελεύθεροι συγγραφείς). Αυτός ο κυβερνητικός παρεμβατισμός επιτρέπει επίσης τη δραστική διόρθωση  των τοπικών ανισοτήτων.

Η ΕΕ δεν έχει ομοσπονδιακή κυβέρνηση. Ο προϋπολογισμός της ΕΕ, που ελέγχεται  από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, είναι μόνο το 1,27% του συνολικού Ευρωπαϊκού ΑΕΠ, ποσοστό δραματικά ανεπαρκές για να επιδράσει στην τόνωση της οικονομικής ανάπτυξης ή στη διόρθωση των περιφερειακών ανισοτήτων, που σημειωτέον είναι μεγαλύτερες στην Ευρώπη. Οι διαφορές στα επίπεδα ανεργίας(ανάμεσα στο  υψηλότερο και το χαμηλότερο ποσοστό ) είναι πολύ μικρότερες στις ΗΠΑ (7,0 % το υψηλότερο 3,2% το χαμηλότερο ) απ΄ ότι στην ΕΕ (32% και 3,8% αντίστοιχα)

Μια άλλη σημαντική διαφορά, είναι η επίδραση και λειτουργία διαφόρων θεσμών. Η Αμερικανική Κεντρική Τράπεζα (Federal Reserve Board) έχει διαφορετικό αντικείμενο και δυνατότητα παρέμβασης απ΄ ότι  η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα .

Οι θεσμικές αυτές διαφορές, όπως και άλλες περιορίζουν τη δυνατότητα σύγκρισης μεταξύ του μοντέλου των ΗΠΑ και της ΕΕ.

Θα ήταν πιο λογικό να συγκρίνει κανείς την οικονομική αποτελεσματικότητα Εθνών – Κρατών της Ευρώπης, όπως η Γερμανία, η Γαλλία, η Ιταλία, ή με τις Σκανδιναβικές χώρες.

 Κάνοντας μια τέτοια σύγκριση θα βλέπαμε ότι κυβερνήσεις όπως πχ των Σκανδιναβικών Χωρών ( σοσιαλδημοκρατικής παράδοσης), έχουν επιτυχίες και υψηλά επίπεδα ποιότητας ζωής για τους κατοίκους τους και αποτελεσματικότερες οικονομίες (με μεγαλύτερη ανταγωνιστικότητα απ΄ αυτήν των ΗΠΑ ).

Ακόμα και το Φόρουμ του Νταβός έχει αναγνωρίσει  ότι οι Σκανδιναβικές χώρες βρίσκονται ανάμεσα στις πιο ανταγωνιστικές ( Φιλανδία 1η, Σουηδία 3η, Δανία 5η, Νορβηγία 6η, Ισλανδία 10η). Λογικά λοιπόν αν η ΕΕ ήθελε να αναζητήσει ένα οικονομικό μοντέλο, καλύτερα να κοίταζε προς τη Σκανδιναβία παρά προς τις ΗΠΑ.

Ποιος έχει υψηλότερη οικονομική ανάπτυξη; Οι ΗΠΑ ή η Ε.Ε των 15 ;

Η επιβράδυνση της οικονομικής ανάπτυξης στην ΕΕ των 15 απέναντι στην υψηλή οικονομική ανάπτυξη των ΗΠΑ, αποτελεί σταθερό σημείο αναφοράς στην φιλελεύθερη επιχειρηματολογία. Σαν απόδειξη χρησιμοποιείται η ανάπτυξη των οικονομιών σε ΗΠΑ και σε ΕΕ κατά την περίοδο 1975-2000.

Τα στοιχεία που αναφέρουν  φαίνεται να τους δικαιώνουν.

Χωρίζοντας την περίοδο 1975-2000 σε 4 χρονικά διαστήματα (1975-85, 1985-90, 1990-95, και 1995-2000), για κάθε διάστημα  η οικονομική. ανάπτυξη είναι μεγαλύτερη στις ΗΠΑ ( 3,4 – 3,2 – 3,4 και 3,35% ) απ ότι στην ΕΕ των 15 ( 2,3 – 3,2 – 1,5 και 2,3% ).

Όμως, αυτό που παραγνωρίζουν, είναι ότι απ΄ αυτά τα στοιχεία δεν μπορεί να βγει το συμπέρασμα ότι οι ΗΠΑ είναι πιο αποτελεσματικές οικονομικά από την ΕΕ. Οι υψηλότεροι ρυθμοί οικονομικής ανάπτυξης στις ΗΠΑ οφείλονται μάλλον στη μεγαλύτερη δημογραφική της ανάπτυξη (σε κάθε ένα από τα χρονικά διαστήματα), παρά στη μεγάλη οικονομική τους αποτελεσματικότητα. Στην πραγματικότητα αν αναλύσουμε τους ρυθμούς οικονομικής ανάπτυξης κατά κεφαλή  , μπορούμε να δούμε ότι οι ρυθμοί είναι παρόμοιοι.

Για την περίοδο 1981-90 λχ, αριθμός ανάπτυξης κατά κεφαλή ήταν 2,15 για την ΕΕ –15 και 2,2% για τις ΗΠΑ. Για την περίοδο 1991-95, στην ΕΕ ήταν 1,2% και στις ΗΠΑ 1,1%, στην περίοδο 1996-2000 για την ΕΕ ήταν 2,4% λίγο χαμηλότερο από το 2,8% των ΗΠΑ. Δηλαδή οι ρυθμοί ανάπτυξης κατά κεφαλή, ήταν παρόμοιοι.

Αλλά αν συγκρίνουμε τις ΗΠΑ, με μεμονωμένες χώρες τις  ΕΕ, θα δούμε πως η κατά κεφαλή ανάπτυξη στις ΗΠΑ ήταν ίδια ή και χαμηλότερη στη δεκαετία του 1980.

Όλες αυτές οι χώρες έχουν πιο ρυθμισμένη αγορά εργασίας και μεγαλύτερο κράτος πρόνοιας απ΄ ότι οι ΗΠΑ και γι΄ αυτό δεν μπορεί να πει κάποιος ότι η οικονομική αποτελεσματικότητα είναι μεγαλύτερη στις ΗΠΑ απ΄ ότι στην ΕΕ, και ακόμα λιγότερο να ισχυριστεί ότι αυτή η ανύπαρκτη υπεροχή των ΗΠΑ είναι αποτέλεσμα της απορύθμισης της αγοράς εργασίας και του λιγότερου κράτους πρόνοιας.

Ποιος είναι πλουσιότερος –  οι ΗΠΑ ή ΕΕ ;

Αν υπολογίσουμε το κατά κεφαλήν εισόδημα σαν δείκτη ευημερίας, τότε ορισμένες Ευρωπαϊκές χώρες είναι στη πραγματικότητα πλουσιότερες από τις ΗΠΑ. Το 2003 το μέσο κατά κεφαλήν εισόδημα στις ΗΠΑ ήταν 36.102 δολ, στην  Ελβετία 52.624 στην Νορβηγία 45.177, στην Δανία 44.540, στην Αυστρία 38. 477, στην Σουηδία 37.87 στη Γερμανία 37.150 , και στην Ιαπωνία 50611. Όλες αυτές οι χώρες, πλην της Ιαπωνίας, είναι Ευρωπαϊκές και πολλές απ΄ αυτές κυβερνώνται από σοσιαλδημοκρατικές  κυβερνήσεις.

Αν συγκρίνουμε την αγοραστική δύναμη, τότε πράγματι οι ΗΠΑ είναι η πλουσιότερη χώρα. Αυτός ο δείκτης όμως είναι δυνητικά αποπροσανατολιστικός, γιατί δομείται πάνω σε ορισμένες παραδοχές που ευνοούν τον ιδιωτικό τομέα. Η αγοραστική δύναμη, πχ, δεν μετρά τις υπηρεσίας όπως η εκπαίδευση, η υγειονομική φροντίδα, οι κοινωνικές υπηρεσίες, η φροντίδα στο σπίτι, η μέριμνα κατοικίας, που σε πολλές Ευρωπαϊκές χώρες δεν περιλαμβάνονται στην αγορά. Αν περιληφθούν, τότε το κατά κεφαλήν ΑΕΠ πιθανότατα θα είναι υψηλότερο στην Ευρώπη, γιατί οι υπηρεσίες αυτές είναι πολύ ακριβότερες στις ΗΠΑ απ΄ ότι στην Ε.Ε.

Ποιος είναι πιο παραγωγικός;  Οι ΗΠΑ  ή η Ε.Ε. ;                

Υποστηρίζεται ότι ο μεγαλύτερος πλούτος των ΗΠΑ ( που όπως προαναφέραμε , είναι υπό αμφισβήτηση), οφείλεται στο υψηλότερο επίπεδο παραγωγικότητας δηλ. στην αξία προϊόντων και υπηρεσιών που παράγονται για κάθε ώρα εργασίας που στη Ε.Ε. υποστηρίζεται ότι είναι 30% χαμηλότερη. Αν συγκρίνουμε την παραγωγικότητα των ΗΠΑ με αυτή ορισμένων χωρών της Ε.Ε – 15  Γερμανία, Ιρλανδία, Γαλλία, Ιταλία, Ολλανδία, Βέλγιο διαπιστώνουμε ότι  είναι χαμηλότερη, ενώ κατά σύμπτωση οι χώρες αυτές, έχουν πιο ρυθμισμένη αγορά εργασίας και υψηλές κοινωνικές δαπάνες. Ο ρυθμός ανάπτυξης της παραγωγικότητας για την περίοδο 1986-2003 (σαν μέσος όρος)  ήταν 1,7% ενώ στις ΗΠΑ 1,4%.

Που εργάζονται περισσότερο οι άνθρωποι; Στις ΗΠΑ ή στην Ε.Ε;

Ένας άλλος δείκτης που θεωρείται σημαντικός για την ερμηνεία του ύφους του εισοδήματος, είναι οι ώρες εργασίας ανά εβδομάδα και οι εβδομάδες εργασίας ανά έτος. Ο χρόνος  εργασίας ανά  εργαζόμενο είναι μεγαλύτερος στις ΗΠΑ, πράγμα που δεν πρέπει να θεωρηθεί αρνητικό για την Ε.Ε, αφού ο λιγότερος χρόνος εργασίας συμβάλει στο ψηλότερο επίπεδο υγείας και ποιότητας ζωής. Ο μέσος χρόνος διακοπών στις ΗΠΑ είναι 2 εβδομάδες το χρόνο, ενώ στην ΕΕ 6 εβδομάδες.

Συμμετοχή του ενήλικα πληθυσμού στην αγορά εργασίας

Ένας άλλος παράγοντας που εξηγεί γιατί το κατά κεφαλήν εισόδημα είναι υψηλότερο στις ΗΠΑ απ’ ότι στην ΕΕ-15, είναι το γεγονός ότι στις ΗΠΑ εργάζεται μεγαλύτερο ποσοστό του πληθυσμού (71,2%), απ’ ότι στην ΕΕ-15 (64,8%). Αυτό κυρίως οφείλεται στο μεγαλύτερο ποσοστό εργαζομένων γυναικών (ΗΠΑ: 65,7%, ΕΕ-15: 56,1%). Αν εξετάσουμε χωριστά τις Σκανδιναβικές χώρες, θα δούμε ότι το ποσοστό εργαζόμενων γυναικών είναι στην πραγματικότητα μεγαλύτερο απ’ ότι στις ΗΠΑ (74-75%).

Άλλοι δείκτες

Το 2002, το ποσοστό ανεργίας ήταν χαμηλότερο σε πολλές χώρες απ’ ότι στις ΗΠΑ (ΗΠΑ: 5,8%, Ιρλανδία: 4,3%, Ολλανδία: 2,7%, Νορβηγία: 3,9%, Σουηδία: 4,9%, Ελβετία: 3,2%, Μ. Βρετανία: 5,1%, Πορτογαλία: 5,1%, Αυστρία: 4,3%, Δανία: 4,6%). Ο ετήσιος ρυθμός νέων θέσεων εργασίας στο διάστημα 1995-2002, ήταν ελάχιστα υψηλότερος στις ΗΠΑ (1,4%) απ’ ότι στην ΕΕ-15 (1,2%).

Η μισθολογική ψαλίδα μεταξύ των καλύτερα αμειβόμενων και των χαμηλά αμειβόμενων, είναι πολύ μεγαλύτερη στις ΗΠΑ (4,8 φορές) απ’ ότι στην πλειονότητα των χωρών της ΕΕ-15 (2,3 φορές). Στις ΗΠΑ η ψαλίδα αυτή αυξάνεται λόγω της μείωσης των χαμηλών μισθών, σε αντίθεση με τις περισσότερες Ευρωπαϊκές χώρες. Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι η μικρότερη μισθολογική ψαλίδα στην Ευρώπη υπάρχει στις χώρες με την υψηλότερη παραγωγικότητα της εργασίας. Το ίδιο ισχύει και με την ψαλίδα των οικογενειακών εισοδημάτων (οι ΗΠΑ έχουν την μεγαλύτερη από τις χώρες του ΟΟΣΑ).

Τα στοιχεία αυτά θέτουν υπό αμφισβήτηση το δόγμα περί αντίθεσης ανάμεσα σε οικονομική αποτελεσματικότητα και την ισότητα. Το επίπεδο φτώχειας είναι πολύ ψηλότερο στις ΗΠΑ. Περίπου 17% του πληθυσμού ζουν στη φτώχεια. Στη Σουηδία το ποσοστό αυτό είναι 6,5%, στη Νορβηγία 5,4%, κοκ.

Με βάση όλα αυτά τα στοιχεία, είναι παράδοξο να παρουσιάζεται η απορύθμιση της αγοράς εργασίας των ΗΠΑ και το περιορισμένο κράτος πρόνοιας, σαν μοντέλο (πρότυπο) για την ΕΕ. Τα στοιχεία δεν αποδεικνύουν ότι η οικονομία των ΗΠΑ είναι πιο αποτελεσματική απ’ αυτή της ΕΕ-15. Από πολλές πλευρές, η ΕΕ-15 είναι εξίσου αποτελεσματική αν όχι περισσότερο.

Σύγκριση που γίνεται πιο ευνοϊκή για την Ευρώπη αν συγκριθούν με τις ΗΠΑ συγκεκριμένες χώρες, που όλες έχουν ρυθμισμένη αγορά εργασίας και μεγάλο κράτος πρόνοιας.

Σύμφωνα με τα παραπάνω, θα ήταν θεμελιακό λάθος για τις Ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να ακολουθήσουν φιλελεύθερες λύσεις (απορύθμιση αγοράς εργασίας, υποβάθμιση κράτους πρόνοιας), γιατί όχι μόνο θα  έπεφτε το επίπεδο ζωής των πολιτών τους, αλλά γιατί πιθανότατα θα μειωνόταν και η αποτελεσματικότητα των οικονομιών τους σε σημαντικούς.

ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΕΕ-15 ;

Φιλελεύθερες διαστάσεις του θεσμικού πλαισίου στην ΕΕ-15

Το διάστημα Μάρτιος 2003 μέχρι Απρίλιος του 2004, ο ρυθμός οικονομικής ανάπτυξης στην ΕΕ-15 ήταν χαμηλότερος από αυτόν των ΗΠΑ (1,3% vs 4,8%). Αυτό οφείλεται σε ορισμένους παράγοντες.

Ένας απ’ αυτούς είναι τα υψηλά επιτόκια που όρισε η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, έστω κι αν ο πληθωρισμός είναι ο ίδιος κι από τις 2 πλευρές του Ατλαντικού. Στην πραγματικότητα, δεν υπάρχουν ενδείξεις πληθωριστικών πιέσεων στην Ευρώπη, λόγω της πολύ αδύνατης εσωτερικής ζήτησης που χαρακτηρίζει την οικονομική κατάσταση.

Τα υψηλά επιτόκια και οι αργοί ρυθμοί μείωσης τους στην ΕΕ-15, δεν έχουν σαν αιτία τον κίνδυνο πληθωρισμού. Η αιτία είναι πολιτική. Είναι η τεράστια δύναμη του χρηματιστηριακού κεφαλαίου στην Ευρώπη. Αυτή ευθύνεται επίσης και για το Σύμφωνο Σταθερότητας (που παραδόξως αναφέρεται και σαν σύμφωνο ανάπτυξης), σύμφωνο που έχει επιφέρει μεγάλη σταθερότητα, αλλά πολύ χαμηλή ανάπτυξη. Με βάση το σύμφωνο σταθερότητας, το έλλειμμα του προϋπολογισμού δεν πρέπει να ξεπερνά το 3% του ΑΕΠ, ποσοστό που σε συνθήκες ύφεσης, δεν μπορεί να τονώσει την εσωτερική ζήτηση και την οικονομική ανάπτυξη. Επίσης, τα υψηλά επιτόκια ενισχύουν το ευρώ έναντι του δολαρίου. Απ’ αυτήν την άποψη, είναι παράδοξο που οι υποστηρικτές του φιλελευθερισμού αναδεικνύουν την απορύθμιση της αγοράς εργασίας στις ΗΠΑ σαν το κυρίαρχο μοντέλο, χωρίς να παίρνουν υπόψη άλλα χαρακτηριστικά του «μοντέλου των ΗΠΑ». Ένα τέτοιο χαρακτηριστικό, είναι ότι η Ομοσπ. Τράπεζα των ΗΠΑ έχει ορίσει το έλλειμμα του προϋπολογισμού στο 5,4% του ΑΕΠ.

Η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ, θεωρητικά τουλάχιστον, δεν μπορεί να αγνοήσει τις αποφάσεις του Κογκρέσου. Όμως η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα δεν ευαισθητοποιείται από τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, έχοντας τέτοιο βαθμό ανεξαρτησίας που δεν υπάρχει στις ΗΠΑ- ούτε σε κάποια άλλη μεγάλη χώρα. Η δομή της ΕΚΤ είναι πολύ αποκεντρωμένη, με μεγάλη ισχύ των δ/ντών των κεντρικών τραπεζών κάθε χώρας-μέλους. Οι συναντήσεις τους είναι μυστικές, χωρίς δημοσιότητα.

Αντίθετα, η Ομοσπονδιακή. Τράπεζα των ΗΠΑ, δημοσιοποιεί τις συνεδριάσεις της, και ο Δ/ντής της εμφανίζεται στο Κογκρέσο.

Ο έλεγχος της ΕΚΤ από τον τραπεζικό λόμπι είναι σχεδόν απόλυτος. Γι’ αυτό και ο πρωταρχικός στόχος της ΕΚΤ είναι ο έλεγχος του πληθωρισμού (και μόνο στα λόγια η τόνωση της οικονομικής Ανάπτυξης).

Η πολιτική αυτή είναι μια από τις μείζονες αιτίες για την αργή οικονομική ανάπτυξη στην Ευρώπη. Αυτό που συμβαίνει μοιάζει πολύ με αυτό που συνέβαινε στην Ισπανία τη δεκαετία του ’80. Εκείνη την περίοδο, στη χώρα αυτή η υψηλή ανεργία είχε αποδοθεί στην ακαμψία της αγοράς εργασίας και στην «υπερβολική γενναιοδωρία του Ισπανικού κράτους πρόνοιας». Στην πραγματικότητα όμως, η αιτία της υψηλής ανεργίας ήταν τα πολύ υψηλά επιτόκια, που κάνουν πολύ δαπανηρές τις επενδύσεις και την κατανάλωση. Τώρα βλέπουμε την ίδια διαδικασία και στην ΕΕ. Όπως και στην Ισπανία του ’80, οι τραπεζικές καταθέσεις στην Ευρώπη αποδίδουν τα υψηλότερα κέρδη της τελευταίας 30ετίας. Στο μεταξύ μερικές ενώσεις επιχειρηματιών (ειδικά μικρών και μεσαίων) αντιτίθενται στην πολιτική της ΕΚΤ.

Η σημαντική μείωση των επιτοκίων είναι στην πραγματικότητα προαπαιτούμενο για την τόνωση της οικονομικής ανάπτυξης. Όμως από μόνη της δεν αρκεί, εκτός κι αν υπάρξει αύξηση της κατανάλωσης και των επενδύσεων, που θα τονωθεί από μια σημαντική αύξηση των δημοσίων δαπανών, εφόσον επιτραπεί μεγαλύτερο δημόσιο έλλειμμα. Ένα μέρος των δημοσίων δαπανών θα πρέπει να επενδυθεί για την ένταξη γυναικών και νέων στο εργατικό δυναμικό. Η ένταξη αυτή απαιτεί μεγάλες επενδύσεις για την ανάπτυξη δικτύων που θα παρέχουν κοινωνικές υπηρεσίες (παιδικοί σταθμοί, βοήθεια στο σπίτι, κλπ). Απ’ αυτήν τη σκοπιά, είναι λάθος να προσπαθείς να τονώσεις την εσωτερική ζήτηση μέσα από τη μείωση της φορολογίας, που έχει πολύ περιορισμένη αποτελεσματικότητα στην τόνωση της οικονομίας. Οι δημόσιες δαπάνες, ειδικά οι κοινωνικές, έχουν πολύ μεγαλύτερο αποτέλεσμα στην τόνωση της οικονομίας απ’ ότι οι φοροαπαλλαγές. Οι δημόσιες δαπάνες ωφελούν τις λαϊκές τάξεις, που είναι απ’ αυτές που καταναλώνουν.

Ένα άλλο σημαντικό πρόβλημα στην ΕΕ είναι οι πολύ χαμηλές δαπάνες για αναδιανεμητικούς σκοπούς. Όπως προαναφέρθηκε, ο προϋπολογισμός που διατίθεται από την Ευρ. Επιτροπή αποτελεί το 1,27 % του ΑΕΠ, όταν στις ΗΠΑ το αντίστοιχο ποσοστό του ομοσπονδιακού προϋπολογισμού είναι 19% επί του ΑΕΠ. Υπ’ αυτές τις συνθήκες, είναι πολύ δύσκολο να διορθωθούν οι τοπικές ανισότητες.

Είναι το Κράτος Πρόνοιας στην Ευρώπη βιώσιμο ;

Μια άλλη θέση που προωθείται από τους φιλελεύθερους κύκλους (και στην Ευρ. Κεντ. Τραπ.), είναι ότι λόγω της γήρανσης του πληθυσμού στην ΕΕ, το κράτος πρόνοιας δεν είναι βιώσιμο χωρίς δραματικές περικοπές στις κοινωνικές παροχές. Σ’ ένα άρθρο του περιοδικού της ΕΚΤ (φθινόπωρο 2004) υποστηριζόταν ότι τα συστήματα υγείας δεν μπορούν να συνεχίσουν να είναι καθολικά (δηλ. με παροχές σε όλους τους πολίτες και κατοίκους υπό μορφή δικαιώματος), και θα έπρεπε να είναι επικουρικά (δηλ. προγράμματα βάσει συγκεκριμένων σκοπών). Μία λιγότερο ανατρεπτική πρόταση, που κατατίθεται από ορισμένους πολιτικούς ηγέτες, ανάμεσα τους και σοσιαλδημοκράτες, είναι η μείωση των κοινωνικών παροχών, με εγγύηση όμως των ελάχιστων παροχών για όλους. Αυτές οι εγγυημένες ελάχιστες παροχές, θα μπορούν να συμπληρώνονται από ιδιωτικές δαπάνες για πρόσθετες υπηρεσίες. Υπάρχει σημαντική πίεση στο να ιδιωτικοποιηθούν οι δημόσιες υπηρεσίες, έτσι ώστε να μειωθεί η ευθύνη του δημοσίου για τη διατήρηση της ευημερίας (well being)  του πληθυσμού.

Η θεωρητική τεκμηρίωση των περισσότερων απ’ αυτές τις απόψεις στηρίζεται στη δημογραφική αλλαγή που συμβαίνει στην ΕΕ-15. Δηλαδή στη μείωση των γεννήσεων και την επιμήκυνση του προσδόκιμου επιβίωσης. Υποστηρίζεται ότι η δημογραφική αλλαγή συνεπάγεται μείωση του αριθμού αυτών που συμμετέχουν στη χρηματοδότηση της κοινωνικής ασφάλισης (κυρίως συντάξεις και περίθαλψη) και αύξηση της χρονικής διάρκειας που οι ηλικιωμένοι απολαμβάνουν τις κοινωνικές παροχές.

Τα επιχειρήματα αυτά είναι σημαντικά. Πράγματι η αύξηση του ποσοστού των ηλικιωμένων σε συνδυασμό με την αύξηση της χρονικής διάρκειας που ζουν, μεταφράζεται σε σημαντική αύξηση των δαπανών για συντάξεις, καθώς και για υγ/κές και κοινωνικές δαπάνες.

Πριν όμως φτάσουμε σε τέτοια καταστροφικά συμπεράσματα, πρέπει να εξετάσουμε ορισμένους παράγοντες. Ο ένας είναι ότι η βιωσιμότητα των κοινωνικών προγραμμάτων δεν εξαρτάται μόνο από την έκταση τους αλλά και από τα ποσά που διατίθεται από τις δημόσιες δαπάνες. Τα ποσά αυτά, μεταξύ άλλων, εξαρτώνται από το ρυθμό οικονομικής ανάπτυξης, το ρυθμό αύξησης της παραγωγικότητας, καθώς και απ’ το ποσοστό του πληθυσμού που εργάζεται. Αν για παράδειγμα το ποσοστό των εργαζόμενων γυναικών στην Ισπανία ήταν το ίδιο μ’ αυτό της Σουηδίας, η βιωσιμότητα των συντάξεων θα ήταν εγγυημένη μέχρι το 2050. Επίσης, η αύξηση της παραγωγικότητας θα έκανε δυνατή την είσπραξη από το κράτος μεγαλύτερων εισφορών, χωρίς να μειώνονται τα standards ζωής των φορολογουμένων. Ας υποθέσουμε ότι πχ έχουμε σήμερα 3 εργάτες (η πλειοψηφία των φορολογουμένων είναι μισθωτοί) που αμείβονται με 1000€ την εβδομάδα. Μαζί εισπράττουν 3000€. Για να διατηρήσουν τη σύνταξη ενός συνταξιούχου πληρώνει ο καθένας 167€ (η σύνταξη είναι 500€/εβδομάδα) και του μένουν 833€. Αν ο ρυθμός αύξησης της παραγωγικότητας παραμείνει έστω ο ίδιος-συνήθως μεγαλώνει- τα επόμενα 40 χρόνια, τότε το 2040 κάθε εργαζόμενος θα παράγει το διπλάσιο απ’ ότι σήμερα, δηλ. 2000€. Έτσι, θα χρειάζονται 2 εργαζόμενοι για να συντηρήσουν 1 συνταξιούχο και μάλιστα τώρα με 4000€, όποτε και κάθε συνταξιούχος θα μπορεί να παίρνει διπλάσια σύνταξη (1000€/εβδομάδα), αν από κάθε εργαζόμενο η εισφορά είναι 500€ (και θα του μένουν 1500€/εβδομάδα, αρκετά περισσότερα απ’ ότι σήμερα).

Λόγω της αυξημένης παραγωγικότητας, και ο εργαζόμενος που πληρώνει εισφορά και ο συνταξιούχος, μπορούν να έχουν αύξηση εισοδήματος. Είναι λοιπόν σημαντικό να τονιστεί ότι οι πιο καταστροφικές προβλέψεις για τη μη βιωσιμότητα του κράτους πρόνοιας, βασίζονται σε διογκωμένους ρυθμούς μείωσης της παραγωγικότητας και της οικονομικής ανάπτυξης.

Ένα άλλο επιχείρημα που χρησιμοποιείται συνήθως για τη μη βιωσιμότητα του κράτους πρόνοιας, είναι η αύξηση του αριθμού των ηλικιωμένων, που θα αυξήσει το ποσοστό εξαρτημένων ατόμων. Έχει υπολογισθεί ότι το ποσοστό αυτό θα αυξηθεί κατά 40% τα επόμενα 25 χρόνια. Αν όμως προσθέσουμε τα παιδιά στα εξαρτώμενα μέλη, τότε λόγω της μείωσης των παιδιών σαν ποσοστό επί του πληθυσμού, ο συνολικός αριθμός των εξαρτωμένων (ηλικιωμένοι και παιδιά) θα αυξηθεί μόνο κατά 10% τα επόμενα 25 χρόνια. Άλλωστε τα τελευταία 30 χρόνια  η σχέση μεταξύ της γήρανσης και της αύξησης των κοινωνικών δαπανών, δεν είναι στατιστικά σημαντική.

Οι Ευρωπαϊκές χώρες με τη μεγαλύτερη αύξηση των  δημοσίων κοινωνικών δαπανών  (με εξαίρεση τη Σουηδία), όπως η Ελβετία, Νορβηγία και Δανία, δεν είχαν ιδιαίτερα μεγάλη αύξηση των ηλικιωμένων. Αντίστροφα, η Ισπανία, Ιταλία που έχουν μεγαλύτερη  αύξηση των ηλικιωμένων ( πάνω από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ), δεν είχαν μεγάλη αύξηση των δημοσίων κοινωνικών δαπανών (είχαν κάτω από το μέσο όρο του ΟΟΣΑ).

Όπως δείχνουν τα στοιχεία, δεν υπάρχει μια ενιαία παγκόσμια τάση προς μεγαλύτερες δημόσιες κοινωνικές δαπάνες σαν αποτέλεσμα της αύξησης των ηλικιωμένων. Στην πραγματικότητα, ανάμεσα στη γήρανση και τις κοινωνικές δαπάνες μεσολαβεί μια μεγάλη γκάμα από πολιτικές, πολιτιστικές και θεσμικές παραμέτρους, έτσι ώστε η σχέση μεταξύ γήρανσης και δαπανών να μην είναι ευθεία και άμεση. Δεν μπορεί να ειπωθεί ότι το ένα καθορίζει το άλλο.

Όλες οι παραπάνω παράμετροι εξασθενίζουν την επίδραση του ενός στο άλλο, έτσι ώστε να αμφισβητείται αν η γήρανση σημαίνει (αυτόματα) και κρίση του ασφαλιστικού ή του κράτους πρόνοιας.

Στην πραγματικότητα, η βιωσιμότητα του συνταξιοδοτικού συστήματος εξαρτάται πολύ περισσότερα από το ύφος ή την έκταση της κάλυψης των παροχών (πολιτική παράμετρος) παρά από δημογραφικούς παράγοντες. Δεν υπάρχει ένας δημογραφικός ντετερμινισμός που οδηγεί αναπόφευκτα σε κρίση το συνταξιοδοτικό ή το κράτος πρόνοιας. Η μεγάλη ποικιλομορφία  ανάμεσα στους τόπους που διαμορφώνονται οι δημόσιες κοινωνικές δαπάνες, εξηγείται περισσότερο από πολιτικές και όχι δημογραφικές θεωρήσεις σαν συνέπεια της ικανότητας του κάθε κράτους να ανταποκρίνεται στις συγκεκριμένες καταστάσεις.

Η ποικιλομορφία αυτή, θέτει υπό αμφισβήτηση τις θεωρίες περί ομοιομορφίας των κοινωνικών πολιτικών στην Ευρώπη λόγω της δημογραφικής μεταβολής.

Τέλος, ένας ακόμα παράγοντας που εμφανίζεται σαν καθοριζόμενος από τις  δημογραφικές αλλαγές, είναι η ανάγκη να θεωρηθούν οι μετανάστες σαν λύση των προβλημάτων που δημιουργούνται από την  υπογεννητικότητα. Συχνά, η μετανάστευση παρουσιάζεται σαν η λύση του συνταξιοδοτικού στην Ε.Ε βάζοντας στην άκρη ότι δεν υπάρχει συνταξιοδοτικό πρόβλημα, τέτοιοι ισχυρισμοί αγνοούν το γεγονός ότι η επίδραση της μετανάστευσης στο ποσοστό γεννητικότητας είναι βραχυχρόνια, από τη στιγμή που οι ρυθμοί γεννητικότητας των μεταναστών γρήγορα προσαρμόζονται με αυτούς  της χώρας υποδοχής. Το πιο σημαντικό είναι ότι οι ισχυρισμοί αυτοί αγνοούν την πολιτική φύση του προβλήματος. Οι χώρες της νότιας  Ευρώπης ( πχ Ισπανία) έχουν πολύ μικρά ποσοστά εργαζομένων γυναικών και επιλέγουν να λύσουν το πρόβλημα της έλλειψης εργατικών χεριών με τους μετανάστες, παρά με την ενθάρρυνση των γυναικών να μπουν στην αγορά εργασίας. Η Ισπανία, που έχει 100.000 μετανάστες το χρόνο θα μπορούσε να έχει 6 εκατομμύρια περισσότερους εργαζόμενους ( άρα και φορολογούμενους) αν το ποσοστό εργαζομένων γυναικών ήταν ίδιο με αυτό της Σουηδίας. Η επιλογή να στηριχθεί η Ισπανία στη μετανάστευση και όχι στην ένταξη των γυναικών είναι αποτέλεσμα ταξικών συσχετισμών  ( τα συνδικάτα είναι πολύ αδύνατα στην Ισπανία) και συσχετισμών ανάμεσα στα 2 φύλλα ( ο σεξισμός είναι πολύ ισχυρός στην Ισπανία).

Οι κοινωνικές επενδύσεις , όπως πχ υπηρεσίες στήριξης της οικογένειας που θα βοηθούσαν στην  ένταξη των γυναικών στο εργατικό δυναμικό, είναι  πολύ σημαντικές στο να εγγυώνται τη βιωσιμότητα του κράτους πρόνοιας. Τα ποσοστά γεννητικότητας στις χώρες της Ε.Ε εξαρτώνται  από τη διαθεσιμότητα τέτοιων υπηρεσιών, καθώς και από την αγορά εργασίας, που θα επέτρεπε στις γυναίκες να αποκτήσουν την αυτονομία τους, όντας ικανές να συνδυάσουν τις επαγγελματικές τους προοπτικές με τα οικογενειακά  καθήκοντα.

Απ΄ αυτή την άποψη, οι χώρες της Βόρειας Ευρώπης έχουν πετύχει να αναστρέψουν τις τάσεις υπογεννητικότητας.

Συμπεράσματα.

Δείξαμε ότι οι φιλελεύθερες πολιτικές (απορύθμιση της αγοράς εργασίας και μείωση των κοινωνικών παροχών) που υιοθετούνται, ακόμα και από σοσιαλδημοκρατικές κυβερνήσεις στην Ευρώπη, είναι οικονομικά και κοινωνικά αναποτελεσματικές. Παραπέρα ότι τα φιλελεύθερα στοιχεία που δομούνται και εγκαθίστανται στο πλαίσιο των θεσμών της Ε.Ε.  ευθύνονται για την επιβράδυνση της οικονομικής ανάπτυξης και την υψηλή ανεργία. Η εναλλακτική οδός επιβάλει την αντικατάσταση αυτών των στοιχείων από τις δομές της ΕΕ με άλλα, που έχουν αποδειχθεί επιτυχημένα σε άλλες καταστάσεις.

Δηλαδή, χαμηλότερα επιτόκια, περισσότερη κοινωνική στήριξη από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, μεγαλύτερα κονδύλια στις κυβερνήσεις για αναδιανεμητικούς σκοπούς  και δημιουργία μιας ομοσπονδιακής δομής με υψηλότερα επίπεδα δημοκρατικής συμμετοχής και οικονομικού και δημοσιονομικού συντονισμού.

Tι μπορεί να γίνει για να διατηρηθεί και να επεκταθεί το κοινωνικό μοντέλο στην Ευρώπη ;

Σύντομη ιστορική αναδρομή.

Η εμπέδωση του κοινωνικού μοντέλου στην Ευρώπη - ενός από τα πιο σπουδαία γεγονότα του 20ου αιώνα - ήταν ταυτόχρονα και η αιτία και η συνέπεια μιας πολύ αποτελεσματικής οικονομίας που σε πολλές της πλευρές ήταν πιο επιτυχημένη ( και συνεχίζει να είναι σε πολλά πεδία της οικονομίας) από το φιλελεύθερο μοντέλο των ΗΠΑ.

Το Ευρωπαϊκό κοινωνικό μοντέλο βασιζόταν στις πολιτικές πλήρους απασχόλησης, προϊόν μιας κοινωνικής συνθήκης μεταξύ εργασίας και κεφαλαίου, που οδηγούσε τις δύο μεγαλύτερες πολιτικές παραδόσεις της Ευρώπης, τη σοσιαλδημοκρατία και τη  χριστιανοδημοκρατία.

Οπωσδήποτε η οικονομική  ανάπτυξη στην αρχή βοηθήθηκε από το σχέδιο Marshall αμέσως μετά τον πόλεμο. Το πρωταρχικό όμως ερέθισμα για την ανάπτυξη ήταν η τεράστια αύξηση του δημόσιου τομέα, που αύξησε τη συμμετοχή του στο ΑΕΠ κατά 10%, μόνο μέσα σε 10 χρόνια ( από 30% σε 40%)  από το 1950 έως το 1960.

Αυτή η οικονομική ανάπτυξη είχε τις ρίζες της επίσης στην οικονομική σταθερότητα που προέκυψε από τη συναλλαγματική ισοτιμία που βασίζονταν στο δολάριο. Η ανάπτυξη της Ευρώπης ( και της Ιαπωνίας) οδήγησε σε μια πολύ-πολική καπιταλιστική παγκόσμια οικονομία στην οποία η ισχύς του δολαρίου αδυνάτιζε την ανταγωνιστικότητα της αμερικάνικης οικονομίας. (……Στη συνέχεια περιγράφονται οι εξελίξεις που οδήγησαν στις πολιτικές νομισματικής σταθερότητες στη ΕΕ, η δυσαρέσκεια των εργαζομένων, η άνοδος του Reagan, Thatcher κλπ….. ).

Έτσι φτάσαμε…….

στη Συνθήκη των Βρυξελών, (δεκαετία του 80) μαζί με την οικονομική συνθήκη του Maastricht σε περίοδο που ο πληθωρισμός είναι πολύ υψηλός στην Ευρώπη και το δημόσιο χρέος αναπτύσσεται ταχύτατα. Σε χώρες όπως το Βέλγιο, η Ελλάδα, η Ιταλία, η Ιρλανδία, το δημόσιο χρέος ξεπερνάει το 100% του ΑΕΠ και το δημόσιο έλλειμμα είναι κοντά στο10%  του ΑΕΠ. Η Γερμανία και οι βόρειες χώρες φοβόντουσαν για επανάπαυση των νότιων χωρών. Ο φόβος αυτός εξηγεί γιατί ήταν τόσο ελκυστικός ο μονεταρισμός στους αρχιτέκτονες της συνθήκης του Maastricht. Επί πλέον, η αποτυχία του Μιτεράν να τονώσει τη Γαλλική οικονομία μέσω Κευνσιανικών πολιτικών, ενίσχυσε ακόμα περισσότερο την ελκυστικότητα του μονεταρισμού. Η εφαρμογή των κριτηρίων του Maastricht (πληθωρισμός όχι πάνω από 2%, δημόσιο χρέος όχι πάνω από 60% του ΑΕΠ και δημόσιο έλλειμμα προϋπολογισμού όχι πάνω από 3% ), πέτυχαν να μειώσουν τον πληθωρισμό και να εδραιώσουν κάποια νομισματική σταθερότητα στην Ευρώπη.

Όμως ο περιορισμός του πληθωρισμού είχε κόστος:

Επιβράδυνση οικονομικής ανάπτυξης, υψηλότερη ανεργία, μείωση δημοσίων δαπανών (συμπεριλαμβανομένων και των κοινωνικών). Το 1999 καθιερώθηκε  το ευρώ. Πέρα από την επιτυχία του ευρώ να επιβάλλει τη νομισματική σταθερότητα, η μεγαλύτερη επιτυχία του ήταν ότι έγινε νόμισμα ανθεκτικό στην κερδοσκοπία. Λόγω του μεγέθους του (όπως το δολάριο και το γεν) είναι δύσκολο να δεχτεί επιθέσεις από κερδοσκόπους και η Ε.Κ.Τ. μπορεί εύκολα να αντεπεξέλθει τέτοιες πιέσεις. Αυτό σημαίνει ότι απ΄ τη στιγμή που το ευρώ έχει εδραιωθεί, μπορούν πλέον να εφαρμοστούν με επιτυχία Κευνσιανικές πολιτικές.
Όπως έχει ειπωθεί  τα κριτήρια του Maastricht έχουν μείζονα προβλήματα:

I. στοχεύουν σε πολύ χαμηλό πληθωρισμό, γεγονός που επιδρά στην οικονομική αποτελεσματικότητα,

II. προσδιορίζουν αυθαίρετα τους δημοσιονομικούς δείκτες π.χ. γιατί  δημόσιο έλλειμμα 3% και όχι 5 %;

III. οι δημοσιονομικοί περιορισμοί δεν είναι πια απαραίτητοι από τη στιγμή που το ευρώ έχει εδραιωθεί.

Πού ήταν οι κοινωνικές διαστάσεις της συνθήκης του Μάαστριχ ;  

Θα ήταν άδικο να μην αναγνωρίσουμε ότι παράλληλα με τις μονεταριστικές πολιτικές υπήρχε και μια σειρά στόχων που παρουσιάστηκαν σαν  « κοινωνικά φιλικοί». Η Λευκή Χάρτα  του Ντελόρ προειδοποιούσε ενάντια στις «ρυθμίσεις της αγοράς εργασίας» ενώ το Συμβούλιο της Λισαβόνας εισήγαγε τη θεώρηση των δημόσιων δαπανών σαν επένδυση μάλλον και όχι σαν ξόδεμα.  Παραπέρα, τα ντοκουμέντα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου μιλούν για την ανάγκη πλήρους απασχόλησης.

Αλλά αυτές οι κοινωνικές πλευρές ποτέ δεν αναπτύχθηκαν πλήρως και ποτέ δεν επιτράπηκε να αμφισβητήσουν τις μονεταριστικές πολιτικές που χαρακτήρισαν τη Συνθήκη των Βρυξελών. Η διαδικασία που ξεκίνησε από το Μάαστριχ προχώρησε, για να γίνει ακόμα λιγότερο κοινωνικά ευαίσθητη και να οδηγήσει στην κατάσταση της απουσίας κοινωνικής ευαισθησίας, π.χ. οδηγία Bolkenstein.

Η οδηγία αυτή αποτελεί στην πραγματικότητα  την ακραία μορφή μιας κατάστασης εξασθένισης της εργασίας στην Ευρώπη. Αν και η νομισματική πολιτική είναι ενιαία (κεντρική) ή δημοσιονομική, ή κοινωνική και ή εργατική πολιτική είναι αποκεντρωμένες σε Εθνικό επίπεδο, γεγονός που αδυνατίζει τους εργαζόμενους σημαντικά.

Αυτό σημαίνει ότι σε επίπεδο Ε.Ε οι εργαζόμενοι μπορούν να υπερασπίσουν τους εαυτούς ατομικά (ενάντια σε διακρίσεις) αλλά όχι συλλογικά. Η εργατική νομοθεσία στην Ευρώπη θυμίζει αυτή των ΗΠΑ, όπου η απουσία ομοσπονδιακής νομοθεσίας για συλλογική διαπραγμάτευση σημαίνει ότι ο μόνος τρόπος που έχουν οι εργαζόμενοι να υπερασπιστούν τον εαυτό τους είναι μέσω της ομοσπονδιακής νομοθεσίας ενάντια στις διακρίσεις. Δεν χρειάζεται να τονιστεί πώς  αυτό ευνοεί τους εργοδότες και είναι ενάντια στους εργαζόμενους.

Ανάγκη για Αλλαγή

Υπάρχει ανάγκη για ουσιαστικές αλλαγές στο θεσμοθετημένο πλαίσιο της Ε.Ε.  Χρειάζεται περισσότερη Ευρώπη για να σωθεί η Ευρώπη.

Η σημερινή Ευρώπη , αποτέλεσμα της μεγάλης ισχύος του χρηματιστηριακού κεφαλαίου και της προσπάθειας των επιχειρηματιών να μειώσουν το κόστος εργασίας, εξηγεί την όλο και μεγαλύτερη δυσαρέσκεια των εργαζομένων που οραματίστηκαν και αγωνίστηκαν για την κοινωνική Ευρώπη. Η περιορισμένη κοινωνική διάσταση της Ευρώπης είναι αποτέλεσμα της περιορισμένης δημοκρατίας.

Ο προσανατολισμός των αναγκαίων αλλαγών πρέπει να είναι σαφής. Η κεντρική νομισματική πολιτική πρέπει να συνοδεύεται από μια κεντρική δημοσιονομική, κοινωνική και εργατική πολιτική.

Υπάρχει ανάγκη για δραματικές αλλαγές στο Σύμφωνο Σταθερότητας. Θα πρέπει να αντικατασταθεί από μια νέα συνεργασία που θα οδηγήσει πολύ μακρύτερα  απ΄ ότι οι πρόσφατες κατευθύνσεις οικονομικής πολιτικής.

 Με νέους θεσμούς όπως το Ευρωπαϊκό Ταμείο Σταθερότητας ή το Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων. Με αύξηση  του κοινοτικού προϋπολογισμού στο 5% – 7% του ευρωπαϊκού ΑΕΠ, ποσό αρκετό για να αποτελέσει εργαλείο ρύθμισης του ευρωπαϊκού οικονομικού κύκλου. Ο προϋπολογισμός αυτός μπορεί να χρηματοδοτηθεί εν μέρει από το ΦΠΑ αλλά και από προοδευτική   φορολόγηση στα κράτη – μέλη.

Αυτές οι οικονομικές και δημοσιονομικές πολιτικές θα πρέπει να συμπληρωθούν από κοινές κοινωνικές πολιτικές για το κράτος πρόνοιας που να εγγυώνται τα κοινωνικά δικαιώματα με θεσμική καθιέρωση και να αναπτύσσονται με βάση κριτήρια και οδηγίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και με τέτοιο τρόπο ώστε σε καμιά χώρα να προκύψει μείωση των κοινωνικών παροχών.

Μόνο κάτω από τέτοιες συνθήκες μπορεί η Ευρωπαϊκή προοπτική να γίνει ελκυστική για τους Ευρωπαϊκούς λαούς και ιδιαίτερα στις λαϊκές τάξεις που θίγονται ευθέως από τις μονεταριστικές και δημοσιονομικές πολιτικές.

 

Επιστροφή


Αναλύσεις - Μελέτες
Γρίπη - H1N1
Παιδεία και Κοινωνία
Ασφαλιστικό
Ασφαλιστικό - Κόμματα
Ασφαλιστικό - Οικονομία

Μας ενδιαφέρει όλους
Διατροφή
Αλλεργίες
Aids / HIV
Διαβήτης
Ισορροπημένη Διατροφή
Εγκυμοσύνη
Καρδιολογικά Θέματα
Καρκίνος
Ουρολογικά Θέματα
Παχυσαρκία
Πνεύμονας...Ζωής
Οφθαλμολογία
Σεξουαλική Υγεία
Στοματική Υγιεινή
Το Γνωρίζατε αυτό;
Ορθοπεδικά Θέματα
Περιοχή μελών
* Ξέχασα τον κωδικό
*Εγγραφή νέου μέλους
Θέματα
Υγεία & Οικογένεια
Υγεία & Πρόληψη
Υγεία & Άντρας
Υγεία & Γυναίκα
Υγεία & Παιδί
Υγεία & 3η Ηλικία
Υγεία & Ομορφιά
Υγεία & 4 Εποχές
Υγεία & Διατροφή
Υγεία & Ευ Ζήν
Υγεία & Sex
Ψυχική Υγεία

Newsletter
Newsletter
Αρχική Σελίδα | Όροι Χρήσης | Προστασία Προσωπικών Δεδομένων

Οι πληροφορίες οι οποίες παρέχονται στον διαδικτυακό τόπο medinfo.gr δέν έχουν συμβουλευτικό,
αλλά καθαρά πληροφοριακό χαρακτήρα. Παρακαλόύμε συμβουλευτείτε τον ιατρό σας.


© 2019 Medinfo   Κατασκευή ιστοσελίδων: ATnet Communications Α.Ε.