Δευτέρα 16 Σεπτεμβρίου 2019 11:02
MedInfo
Εκτύπωση σελίδας  Στείλ'το σε φίλο 
 


Θεματική Αναζήτηση:


Απόψεις
Οικονομική κρίση - Ομοιότητες και διαφορές με τις κρίσεις στην υγεία - Μέρος 2ο
Επιμέλεια: Δ. Πανταζής - Φαρμακοποιός 
Πηγή: Ελληνική & Διεθνής Αρθρογραφία   
Δημοσιεύθηκε: Στις 29/10/2008 ώρα: 12:16
Μικρότερη γραμματοσειρά Επαναφορά γραμματοσειράς Μεγαλύτερη γραμματοσειρά
Την προηγούμενη φορά ασχοληθήκαμε με ορισμένες απόψεις που ειπώθηκαν σχετικά με την κρίση και την αντιμετώπιση της, θέσαμε κάποια ερωτήματα και διατυπώσαμε και εμείς κάποιες απόψεις σχετικά με τον τρόπο που αντιμετωπίζονται τα αίτια ή οι μέθοδοι αντιμετώπισης της κρίσης.

Σήμερα θα προσπαθήσουμε να δούμε αν η κρίση είναι αποτέλεσμα κάποιων λαθεμένων χειρισμών η έχει βαθύτερα αίτια και άρα όχι μόνο δεν θα ξεπεραστεί εύκολα, αλλά μπορεί να δημιουργήσει και βαθύτερη και πιο παρατεταμένη στο μέλλον κρίση αν δεν αλλάξουμε συμπεριφορές και στάσεις.

Στην προσπάθεια μας αυτή και για να αποφύγουμε τους «καλοθελητές», που ίσως θα θελήσουν να βασιστούν σε «ιδεοληψίες»,  θα δανειστούμε τις απόψεις επιφανών επιστημόνων και μελετητών που υπηρέτησαν και υπηρετούν το «σύστημα» και κανείς δεν μπορεί να τους κατηγορήσει σαν αμετανόητους «σοσιαλιστές» ή οπαδούς του «μαρξιστικού δογματισμού».

Θα αρχίσουμε λοιπόν αυτό τα ταξίδι μας με τον Stephen Covey, ο οποίος κατατάσσεται μέσα στους 10 μεγαλύτερους σύγχρονους γκουρού του management. Στο βιβλίο του με τίτλο «The 7 Habits of Highly Effective People» (οι 7 συνήθειες των πολύ αποτελεσματικών ανθρώπων) ο επιφανής συγγραφέας και μελετητής της επιχειρηματικής συμπεριφοράς, στην σελίδα 52 και αναφερόμενος στην αποτελεσματικότητα, μας εξηγεί για την σπουδαιότητα που έχει για αυτήν (την αποτελεσματικότητα) η ισορροπία του λόγου Παραγωγής/Παραγωγικής Ικανότητας-Δυνατότητας (Π/ΠΙ). Στα υπόψη η έκδοση του βιβλίου είναι του 1989, που σημαίνει ότι πολλά από αυτά τα προβλήματα είχαν εντοπιστεί και ήταν γνωστά στον επιστημονικό, τον πολιτικό και τον επιχειρηματικό κόσμο.

Για να εξηγήσει μάλιστα ο επιφανής Αμερικάνος μελετητής τι εννοεί και τι σημαίνει αυτός ο λόγος που προαναφέραμε (Π/ΠΙ), χρησιμοποιεί τον μύθο του Αισώπου για την χήνα που έκανε τα χρυσά αυγά λέγοντας (σε ελεύθερη μετάφραση): «Αυτός ο μύθος αναφέρεται σε ένα φτωχό γεωργό ο οποίος μια μέρα ανακάλυψε στη φωλιά της μικρής του χήνας ένα λαμπερό χρυσό αυγό. Στην αρχή αυτός σκέφτηκε ότι πρόκειται για κάποιο κόλπο, αλλά καθώς ετοιμάζονταν να το πετάξει, κυριάρχησαν πιο ώριμες σκέψεις και έτσι το πήρε για να το αξιολογήσει. Το αυγό ήταν πράγματι από καθαρό χρυσάφι και ο γεωργός δεν μπορούσε να πιστέψει στην μεγάλη του τύχη. Αυτός έγινε ακόμη πιο δύσπιστος καθώς την άλλη μέρα η εμπειρία του επαναλήφθηκε. Μέρα με την μέρα αυτός ξυπνούσε και έτρεχε στην φωλιά την χήνας για να βρει ένα ακόμη χρυσό αυγό. Αυτός έγινε υπερβολικά πλούσιος και όλα φαίνονταν πάρα πολύ καλά για να είναι αληθινά». «Αλλά η αύξηση του πλούτου του έγινε απληστία και ανυπομονησία. Μη όντας ικανός να περιμένει μέρα με την μέρα τα χρυσά αυγά, ο γεωργός αποφάσισε να σκοτώσει την χήνα και να πάρει όλα τα χρυσά αυγά με την μια. Όταν όμως ο γεωργός άνοιξε την χήνα δεν βρήκε τίποτα και το χειρότερα τώρα δεν μπορούσε να κάνει κάτι για να επανέλθει η χήνα στην προηγούμενη κατάσταση. Ο γεωργός κατέστρεψε την χήνα που παρήγαγε τα χρυσά αυγά και τον πλούτο του».

Εγώ, μας λεει ο επιφανής Αμερικανός μελετητής, «θεωρώ ότι μέσα σε αυτό τον μύθο εμπεριέχεται ένας φυσικός νόμος, μια θεμελιώδης αρχή – ο βασικός ορισμός της αποτελεσματικότητας», και συνεχίζει: «Ορισμένοι άνθρωποι πιστεύουν ότι όσο περισσότερο παράγεις, όσα περισσότερα κάνεις τόσο πιο αποτελεσματικός γίνεσαι». «Αλλά όπως ο μύθος δείχνει, η πραγματική αποτελεσματικότητα είναι συνάρτηση δύο πραγμάτων: τι παράγεται (τα χρυσά αυγά) και η παραγωγική ικανότητα του παραγωγικού στοιχείου να παράγει (χήνα)». Είναι απαραίτητο, δηλώνει ο Stephen Covey (στην ουσία η ιδέα ανήκει στον Αίσωπο), να καταλάβουμε ότι, αν επικεντρωθούμε μόνο στα χρυσά αυγά θα χάσουμε το περιουσιακό στοιχείο που τα παράγει, ενώ αν επικεντρωθούμε αποκλειστικά στην χήνα, δεν θα έχουμε μετά από λίγο χρόνο πόρους να θρέψουμε τους εαυτούς μας ή την χήνα.

Η αποτελεσματικότητα λοιπόν, βρίσκεται στην ισορροπία την οποία ο Stephen Covey καλεί  ισορροπία Π/ΠΙ (Παραγωγής/Παραγωγικής Ικανότητας). «Μέτρον άριστον» δηλαδή, για να θυμηθούμε και τον μεγάλο Σταγειρίτη φιλόσοφο.

Και ρωτάω (ρητορική ερώτηση, για να είμαι ειλικρινής): μα δεν είναι το μοντέλο του γεωργού αυτό που έχει επικρατήσει τα τελευταία τουλάχιστον 25 χρόνια. Δηλαδή το κυνήγι μιας άκρατης αύξησης του πλούτου σε βάρος τόσο του εξωτερικού φυσικού περιβάλλοντος (περιβαλλοντολογικά προβλήματα), όσο και του ανθρώπινου οργανισμού (βλέπει επιδημιολογικές μελέτες και προβλήματα υγείας) με σκοπό την οικονομική ανάπτυξη και την αύξηση του ΑΕΠ; Μέσα σε αυτό το πλαίσιο αναπτύχθηκαν και τα περιβόητα «golden boys» (χρυσά αγόρια) ή  fat cats (παχιές γάτες) κατά τους Άγγλους. Το φαινόμενο αυτό και τα ερωτηματικά σχετικά με την συμπεριφορά τους δεν είναι κάτι που το μάθαμε χθες. Οι μισθοί αυτών των ανθρώπων και οι προβληματισμοί σχετικά με τον ρόλο τους και την συμπεριφορά τους είναι πράγματα γνωστά μέσα από συγκεκριμένα περιστατικά εδώ και πολλά χρόνια.

Θα αναφέρουμε, ενδεικτικά, μερικούς από αυτούς του προβληματισμούς για να δείξουμε και τις διαστάσεις του προβλήματος και της ουσιαστικής κρίσης γενικότερα κυβερνώντων και κυβερνωμένων. Το περιοδικό Economist στις 9 Οκτωβρίου 2003, έγραφε: «Πως οι πρόεδροι αυτών των εταιρειών (CEOs) κατορθώνουν να παίρνουν για τους εαυτούς τους τόσο γενναιόδωρα συμβόλαια;» Την απάντηση την δίνει ο γνωστός σε όλους μας κορυφαίος επενδυτής Warren Buffett, ο οποίος δηλώνει ότι η «απάντηση βρίσκεται όχι στους ελλιπείς νόμους… αλλά μάλλον σε αυτό που εγώ καλώ η “ατμόσφαιρα της αίθουσας συσκέψεων”». Η ατμόσφαιρα αυτή αποδίδεται καλλίτερα με την έκφραση «μου ξύνεις την πλάτη και εγώ σου ξύνω την δική σου» και έχει αναγνωριστεί εδώ και μια δεκαετία. Αυτό το ξύσιμο της πλάτης, εξηγεί το έγκυρο περιοδικό, γίνεται περισσότερο αποτελεσματικό γιατί ασκείται μέσα σε ένα κλειστό κύκλο. 15 χρόνια νωρίτερα, μας ενημερώνει το Economist, ένα βιβλίο που καλούνταν «λιγότεροι από 200» προκάλεσε σάλο στην Γαλλία μέσα από την ιχνηλάτηση των σχέσεων ανάμεσα στα 200 πρόσωπα, που στην πραγματικότητα, διοικούσαν τις μεγάλες επιχειρήσεις στην Γαλλία. Στην Αμερική, συνεχίζει το περιοδικό, όπου ο πληθυσμός είναι πολύ μεγαλύτερος, όπως και η οικονομία, το δίκτυο αυτό είναι πολύ μεγαλύτερο.  Σε μια αναφορά τον Σεπτέμβριο η «Corporate Library» ισχυρίζεται ότι το καλλίτερα δικτυωμένο Διοικητικό Συμβούλιο είναι αυτό της J.P. Morgan Chase. Ένας από τους Διευθυντές της τράπεζας, ο William Gray, πρόεδρος της United Negro College Fund, εκτός από την  J.P. Morgan, βρίσκεται επίσης και στο Δ.Σ. της Dell, της Pfizer, της Rockwell Automation, της Viacom, της EDS, της Prudential Insurance και της Visteon. Αυτές οι οκτώ εταιρείες (αριθμός 8) έχουν συνολικά ετήσιο τζίρο $186 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Επειδή μπορεί να μην το καταλάβαμε, και να νομίζουμε ότι αυτό αποτελεί μια εξαίρεση το έγκυρο περιοδικό δημοσιεύει ένα πίνακα που έχει τον τίτλο «καλά δικτυωμένοι» (“well connected”), στον οποίο αναφέρονται οι ακόλουθοι διευθυντές της J.P. Morgan Chase:
  
  -Hans W. Becherer
  -Riley P. Bechtel
  -Frank A. Bennack, jr
  -John H. Biggs
  -Lawrence A Bossidy
  -M. Anthony Burns

  -Ellen V. Futter
  -William H Gray
  -William B. Harrison
  -Helene L. Kaplan
  -Lee R. Raymond
  -John R. Stafford

Κάτω ακριβώς από αυτό τον πίνακα το περιοδικό μας ενημερώνει σε ποιες άλλες εταιρείες τουλάχιστο ένα από τα παραπάνω στελέχη ήταν διευθυντής, και αυτές ήταν οι ακόλουθες:

  -Abbott Laboratories
  -Bechtel
  -Boeing
  -Dell Computer
  -Exxon Mobil
  -J.C. Penney
  -May Department Stores
  -Motorola
  -NYSE
  -Prudential Insurance Company
  -Rockwell Automation
  -Viacom
  -Wyeth 
 
 -American International Group (AIG)
  -Black & Decker
  -Bristol-Mayers Squibb
  -Electronic Data Systems
  -Hearst
  -Honeywell
  -Merck & Co
  -Mettife
  -Pfizer
  -Polo Ralf Lauren
  -Schering-Plough
  -Verizon Communications

Και επειδή μιλάμε για υγεία να πούμε, στους μη «μυημένους» αναγνώστες μας ότι, ανάμεσα στις παραπάνω εταιρείες βρίσκονται οι 6 στις 10 κορυφαίες (μέσα στην 1η δεκάδα) φαρμακευτικές εταιρείες, όπως η Abbott Laboratories, η Bristol-Mayers Squibb, η Pfizer (η μεγαλύτερη σε μέγεθος φαρμακευτική εταιρεία του κόσμου), η Schering-Plough και η Wyeth..

Λοιπόν βρήκαμε την ρίζα του κακού; Αρκεί να αντικαταστήσουμε  κάποιους «κακούς» και «διαπλεκόμενους»  managers, με κάποιους ηθικούς και καλούς ομολόγους τους και όλα τέλειωσαν; Κάποιους θα τους βόλευε ένα τέτοιο παραμύθι, αλλά τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά. Ας ανατρέξουμε και πάλι στο Economist 26η Ιουνίου 2003, όπου σε ένα άρθρο του με τίτλο «Pro-market, not pro-business» αναφέρεται ότι, «…η διαφθορά από άτομα και εταιρείες που αναζητούν να καπηλευτούν την τεράστια δύναμη των κυβερνήσεων, είναι πράγματι ένα μεγάλο πρόβλημα σε όλο τον κόσμο (και σε ορισμένες χώρες ακόμα μεγαλύτερο, συμπληρώνων εγώ. Ονόματα δεν λέμε «εθνοκάπηλους» δεν θίγουμε). Αυτό όμως δεν είναι όλο το πρόβλημα» δηλώνει το περιοδικό και συνεχίζει: «Οι κυβερνήσεις παραμένουν πολύ ενθουσιώδεις στο να εκτελούν τις προσταγές των μπίζνεσμαν ακόμα και όταν δεν προσφέρονται χρήματα». «από τότε που ο Gordon Brown ανέλαβε υπουργός οικονομικών, μέσα στο 1997, σε κάθε ένα από τους προϋπολογισμούς του συμπεριέλαβε μια σειρά από φορολογικές ελαφρύνσεις και άλλα κίνητρα για συγκεκριμένες βιομηχανίες. Στους μπίζνεσμαν είχαν δοθεί περίοπτες θέσεις κυβερνητικών συμβούλων ή ακόμα και θέσεις μέσα στην κυβέρνηση. Ο Λόρδος Simon, πρώην επικεφαλής του πετρελαϊκού κολοσσού BP, για παράδειγμα ή ο Λόρδος Sainsbury, παλιότερα των επώνυμων αλυσίδων λιανικής και τώρα (το 2003) υπουργός επιστημών…».

Όμως το πρόβλημα της «διαπλοκής» επιχειρηματιών και κυβερνήσεων δεν αφορά μόνο την Αγγλία. Το Economist, στο ίδιο πάντα τεύχος και άρθρο, μας ενημερώνει ότι στην Γερμανία ο καγκελάριος Gerhard Schröder, είχε στρέψει την προσοχή του στην σωτηρία εταιρειών, αναστηλώνοντας της εταιρεία κατασκευών Holzmann, για παράδειγμα. Όπως και οι προκάτοχοι του, μας λεει το έγκυρο περιοδικό, είχε και αυτός διατηρήσει τις μεγάλες θυγατρικές των αναποτελεσματικών και αρκετά ρυπογόνων εταιρειών που ανήκουν στην βιομηχανία του άνθρακα (να μην ξεχνάμε ότι παρόμοιες εταιρείες προσπάθησαν να πουλήσουν ρυπογόνο τεχνολογία στην ΔΕΗ στο πολύ πρόσφατο παρελθόν).

Στις ΗΠΑ, από τα 200 μέλη της ηγετικής ομάδας του προέδρου Bush που ήταν υπεύθυνα για την εξεύρεση πόρων (στην προεκλογική εκστρατεία και την εκλογή του στην προεδρία), στα 40 δόθηκαν θέσεις στην κυβέρνηση. Όταν ο πολύς κύριος Cheney, δημιούργησε μια ομάδα που θα συνιστούσε αλλαγές στην αμερικάνικη ενεργειακή πολιτική, τότε αυτός συμβουλεύτηκε ένα πλήθος εταιρειών του κλάδου, ανάμεσα στις οποίες την γνωστή σε όλους μας, για την παταγώδη χρεοκοπία της, Enron.

Επίσης, η «φιλελεύθερη» Αμερική ξοδεύει κάθε χρόνο 90 δις δολάρια από τον προϋπολογισμό της για να τα διανείμει δωρεάν στις επιχειρήσεις, μας ενημερώνει το Economist. Την ίδια στιγμή που ο κος Γκρίνσπαν δήλωνε την πίστη του στην ελεύθερη αγορά, την ίδια στιγμή το κράτος διένειμε δωρεάν $90 δις στις επιχειρήσεις. «Σοσιαλιστικό» παραστράτημα; Όχι συνειδητή επιλογή των κυβερνήσεων που πιστεύουν και προωθούν την «ελεύθερη» οικονομία.

Το περιοδικό στο συγκεκριμένο του άρθρο καταλήγει ότι αν δεν υπάρξει ενίσχυση του ανταγωνισμού και διαχωρισμός του ρόλου των κυβερνήσεων από τις επιχειρήσεις τότε θα υπάρξει συντριβή με τις ανάλογες συνέπειες για τις ελευθερίες, την δημοκρατία και τον καπιταλισμό¹ . Προτείνει μάλιστα σαν αλλαγές τις πιέσεις που πρέπει να υπάρχουν για να εγκαταλειφθεί η κοινωνική μέριμνα προς τις επιχειρήσεις, μεταρρυθμίσεις που θα κάνουν την φορολογία περισσότερο ουδέτερη και λιγότερο προνομιακή, περισσότερη χρήση ανταγωνιστικών συμβάσεων του δημοσίου για να αποθαρρύνουν την «κατάληψη» τους από ενδιαφερόμενες ισχυρές ομάδες, περισσότερο ρωμαλέα στάση των πολιτικών (να τους στείλουμε, τέτοιους έχουμε αρκετούς), νόμους που θα ενισχύουν την διαφάνεια, κλπ.

Δεν θα καταγράψω όλα όσα αναφέρονται στο άρθρο, αλλά νομίζω ότι όλοι καταλάβαμε ότι ορισμένα πράγματα δεν συνέβησαν ξαφνικά πριν ένα περίπου μήνα. Οι αιτίες του κακού ήταν και είναι γνωστές και πολλοί, ανάμεσα τους και πολλοί νομπελίστες οικονομολόγοι (Krugman, Stiglitz), είχαν επισημάνει τους κινδύνους. Το γιατί κανείς δεν πήρε μέτρα δεν είναι όμως κάτι που αφορά τους κακούς managers και τις κακές κυβερνήσεις, αλλά κάτι που αφορά όλους εμάς, Τον τρόπο δηλαδή που οι λαοί δρουν και σκέφτονται αναπαράγοντας μέσα στην καθημερινότητα τους το γόνιμο έδαφος πάνω στο οποίο αναπτύσσονται τα πιο παρασιτικά στοιχεία, δηλαδή οι αεριτζήδες του συστήματος. Κατά την άποψη μου μάλιστα είναι το ίδιο σύστημα που τους ενισχύει, αφού το κύριο μέλημα δεν είναι η διατήρηση της ισορροπίας ανάμεσα στην Παραγωγή και την παραγωγικότητα, η τον άνθρωπο και το περιβάλλον ή την οικονομία και την κοινωνία (δηλαδή της χήνας, για να θυμηθούμε και τον μύθο του Αισώπου), αλλά η ακόρεστη δίψα για μεγαλύτερα κέρδη πάση θυσία. Αυτό που μετράει δεν είναι η δημιουργικότητα του επιστήμονα, του εργάτη, του πολιτικού ή του υπαλλήλου, που οδηγεί στην επίλυση προβλημάτων, αλλά το status που θα του προσφέρει το χρήμα, ανεξάρτητα από το που αυτό προέρχεται.

Μπορούμε λοιπόν, να βγάλουμε, μετά από όλα αυτά κάποιο συμπέρασμα; Είναι η Δημοκρατία μας έρμαιο των κακών κυβερνήσεων και των αδίστακτων managers, που παραπλανούν τον κόσμο και εξαπατούν προς ίδιον όφελος τους λαούς; Αν ναι, τότε ξέρουμε τουλάχιστον πώς να αντιδράσουμε για να διορθώσουμε την κατάσταση. Κατά την άποψη μου όμως τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά. Υπάρχει μία ακόμη, η τρίτη και κυριότερη μεταβλητή. Η ανοχή έως και συμμετοχή των λαών σε αυτή την διαδικασία. Δηλαδή η συμμετοχή μας. Με αυτή όμως θα ασχοληθούμε περισσότερο στο άμεσο μέλλον.


¹ Η υπογράμμιση δική μας

Επιστροφή


Αναλύσεις - Μελέτες
Γρίπη - H1N1
Παιδεία και Κοινωνία
Ασφαλιστικό
Ασφαλιστικό - Κόμματα
Ασφαλιστικό - Οικονομία

Μας ενδιαφέρει όλους
Διατροφή
Αλλεργίες
Aids / HIV
Διαβήτης
Ισορροπημένη Διατροφή
Εγκυμοσύνη
Καρδιολογικά Θέματα
Καρκίνος
Ουρολογικά Θέματα
Παχυσαρκία
Πνεύμονας...Ζωής
Οφθαλμολογία
Σεξουαλική Υγεία
Στοματική Υγιεινή
Το Γνωρίζατε αυτό;
Ορθοπεδικά Θέματα
Περιοχή μελών
* Ξέχασα τον κωδικό
*Εγγραφή νέου μέλους
Θέματα
Υγεία & Οικογένεια
Υγεία & Πρόληψη
Υγεία & Άντρας
Υγεία & Γυναίκα
Υγεία & Παιδί
Υγεία & 3η Ηλικία
Υγεία & Ομορφιά
Υγεία & 4 Εποχές
Υγεία & Διατροφή
Υγεία & Ευ Ζήν
Υγεία & Sex
Ψυχική Υγεία

Newsletter
Newsletter
Αρχική Σελίδα | Όροι Χρήσης | Προστασία Προσωπικών Δεδομένων

Οι πληροφορίες οι οποίες παρέχονται στον διαδικτυακό τόπο medinfo.gr δέν έχουν συμβουλευτικό,
αλλά καθαρά πληροφοριακό χαρακτήρα. Παρακαλόύμε συμβουλευτείτε τον ιατρό σας.


© 2019 Medinfo   Κατασκευή ιστοσελίδων: ATnet Communications Α.Ε.