Δευτέρα 16 Σεπτεμβρίου 2019 11:46
MedInfo
Εκτύπωση σελίδας  Στείλ'το σε φίλο 
 


Θεματική Αναζήτηση:


Απόψεις
Ο φαύλος κύκλος της οικονομικής κρίσης
Επιμέλεια: Δ. Πανταζής - Φαρμακοποιός 
Πηγή: Καθημερινή   
Δημοσιεύθηκε: Στις 12/11/2008 ώρα: 15:12
Μικρότερη γραμματοσειρά Επαναφορά γραμματοσειράς Μεγαλύτερη γραμματοσειρά
Είναι γεγονός ότι όλοι προσπαθούμε να κατανοήσουμε την οικονομική κρίση, τα αίτια που την προκαλούν και τις επιπτώσεις της στην καθημερινή μας ζωή.
Ο καθένας προσπαθεί να δώσει την απάντηση, στα ερωτήματα που υπήρχαν ή που γεννήθηκαν σχετικά με την κρίση, μέσα από την δική του οπτική γωνιά. Αυτή η οπτική του καθενός συνδέεται άμεσα με την ιδεολογία του, τις απόψεις του για την κοινωνία, τις σπουδές του (το γνωστικό του background), και φυσικά την θέση του μέσα στην κοινωνία.

Ο Oliver James είναι κλινικός ψυχολόγος και συγγραφέας και έχει ασχοληθεί με το θέμα της ανθρώπινης συμπεριφοράς. Εμείς θα δανειστούμε ορισμένες από τις απόψεις του έτσι όπως καταγραφήκαν στην εφημερίδα «Guardian» και αναδημοσιευτήκαν στην Εφημερίδα Καθημερινή (Σάββατο 5 – Κυριακή 6 Ιανουαρίου 2008), πολύ πριν δηλαδή ξεσπάσει, με την μορφή που ξέρουμε, η κρίση, γιατί πιστεύουμε ότι φωτίζει μια άλλη πλευρά της πραγματικότητας που έχει σχέση με την υπόθαλψη και γένεση αυτών των κρίσεων.

Την προηγούμενη φορά είχαμε δηλώσει ότι μια σημαντική, αν όχι βασική, παράμετρος που γεννά τις κρίσεις είναι η ανοχή έως και συμμετοχή των λαών σε αυτή την διαδικασία. Δηλαδή η συμμετοχή του καθενός από εμάς. Αν πράγματι όμως, μέρος της κρίσης είμαστε και εμείς, τι είναι αυτό που μας οδηγεί σε μια τέτοια συμπεριφορά; Ο Oliver James στο άρθρο του δηλώνει ότι υπαίτιος είναι αυτός που ονομάζει «εγωιστικός καπιταλισμός». Αναφέρει μάλιστα ότι οι συνέπειες αυτής της συμπεριφοράς δεν είναι μόνο οικονομικές αλλά και ψυχολογικές. Έρευνες λέει «δείχνουν ότι οι κάτοικοι των Αγγλοσαξονικών κρατών, των οποίων ο καπιταλισμός είναι εγωιστικός, έχουν διπλάσιες πιθανότητες να νοσήσουν ψυχολογικά», σε σχέση με τους κατοίκους την ηπειρωτικής Ευρώπης, «όπου η καπιταλιστική οικονομία είναι διαρθρωμένη με διαφορετικό και μη ατομιστικό τρόπο».

Αναφέρει μάλιστα και στατιστικά στοιχεία σύμφωνα με τα οποία το 23% περίπου των Αμερικανών, των Αυστραλών, των Νέοζηλανδών, των Βρετανών και των Καναδών, παρουσίασε κάποια ψυχολογική διαταραχή. Το αντίστοιχο ποσοστό των Γερμανών, των Γάλλων των Ιταλών, των Βέλγων, των Ολλανδών και των Ισπανών ήταν περίπου 11%, μας δηλώνει ο συγγραφέας. Το συμπέρασμα που βγάζει είναι ότι ο εγωιστικός καπιταλισμός διαταράσσει την ψυχική υγεία των ανθρώπων πολύ πιο καθοριστικά από την γενετική προδιάθεση, και διερωτάται: από πού προέρχεται αυτή η τοξικότητα του καπιταλισμού; Θα μπορούσαμε να πούμε ότι ο Oliver James φέρνει στην επιφάνεια μια σχέση οικονομικής συμπεριφοράς και ψυχικής υγείας.

Ο συγγραφέας μας λέει ότι στον καπιταλισμό Αγγλοσαξονικού τύπου δεν υπάρχει μηχανισμός αναδιανομής του πλούτου και σαν απόδειξη για αυτό αναφέρει ότι ο μέσος μισθός ενός Αγγλόφωνου υπαλλήλου σε σημερινές τιμές παρέμεινε ό ίδιος, ενώ στις ΗΠΑ μειώθηκε, σε σχέση με την δεκαετία του 1970. Επίσης ένα άλλο στοιχείο είναι ότι το 1% των πλουσιοτέρων Βρετανών, που το 1982 η περιουσία τους αντιπροσώπευε το 6,5% του ΑΕΠ, σήμερα το αντίστοιχο ποσό που η περιουσία τους αντιπροσωπεύει επί του ΑΕΠ είναι το 13% (υπερδιπλασιασμός δηλαδή). Επίσης ο συγγραφέας σημειώνει και κάτι άλλο που είναι σημαντικό και το μάθαμε στην πρόσφατη οικονομική κρίση, ότι δηλαδή τα στελέχη των εταιρειών υψηλής κεφαλαιοποίησης αμείβονται πλουσιοπάροχα και συγκεκριμένα αναφέρει ότι ο μισθός τους σήμερα είναι 133 φορές μεγαλύτερος από τον μισθό του μέσου υπαλλήλου, ενώ το 1980 ο μισθός τους δεν ήταν μεγαλύτερος από 20 φορές του αντίστοιχου ενός μέσου υπαλλήλου.

Στην διάρκεια της θητείας του Γκόρντον Μπράουν, δηλώνει ο Oliver James, στο υπουργείο οικονομικών το πλουσιότερο 0,3% των Βρετανών αύξησε κατά 79% τη διαθεσιμότητα του ρευστού του και πλέον έχει στην διάθεση του περισσότερα από τα μισά μετρητά που κυκλοφορούν στην αγορά. Ίσως έτσι εξηγείται γιατί η Βρετανία ήταν από τις πρώτες χώρες μαζί με τις ΗΠΑ που υπήρξαν προβλήματα ρευστότητας, που από ότι φαίνεται αφορά ορισμένους όχι όλους.

Παρ’ όλα αυτά σημειώνει ο συγγραφέας, οι ανισότητες δεν μπορούν να εξηγήσουν το φαινόμενο της αύξησης των ψυχικών και διανοητικών διαταραχών. Έρευνες του Π.Ο.Υ. δείχνουν ότι σε φτωχά αναπτυσσόμενα κράτη όπως είναι η Νιγηρία τα ποσοστά των ψυχικών διαταραχών είναι ιδιαίτερα χαμηλά. «Η ρίζα του προβλήματος βρίσκεται στο συνδυασμό ανισότητας και ηγεμονίας του σχετικιστικού υλισμού της αφθονίας», δηλώνει ο συγγραφέας και συνεχίζει:

«ο τελευταίος όρος αναφέρεται στην τάση των ανθρώπων να εναποθέτουν μεγάλη αξία στο χρήμα, στα υλικά αγαθά, στο φαίνεσθε και στην δόξα, ενώ ήδη έχουν στην κατοχή τους αρκετά χρήματα ώστε να καλύψουν τις βασικές ψυχολογικές τους ανάγκες». Και για να κάνει το θέμα ακόμα πιο σαφές ο Oliver James, δηλώνει: «με την καλλιέργεια υπερφίαλων προσδοκιών η κοινωνία της επιχειρηματικής φαντασίωσης δημιουργεί την ψευδαίσθηση ότι ο καθένας μας μπορεί μια μέρα να γίνει ένας νέος Μπιλ Γκέιτς, μολονότι η κοινωνική κινητικότητα μειώνεται συνεχώς. Ένας 20ρης Βρετανός το 1978 είχε πολύ περισσότερες πιθανότητες να ανέβει στην οικονομική ιεραρχία της κοινωνίας του, μέσω της εκπαίδευσης, από ότι ένας 20ρης Βρετανός το 1990. Παρ’ όλα αυτά οι περισσότεροι ζουν με την ελπίδα ότι κάποτε θα γίνουν πλούσιοι. Είναι αυτή ακριβώς η ιδεολογία της επιθυμίας τους πλουτισμού μέσω της υπερεργασίας που καταστρέφει τον ανθρώπινο ψυχισμό. Όταν κάποιος αποτύχει να εκπληρώσει τα φρούδα όνειρα του, αντί να κατηγορήσει το σύστημα κατηγορεί τον ίδιο του τον εαυτό, επειδή υποτίθεται δεν ήταν αρκετά ικανός». «Θλιμμένος και αγχωμένος για το ενδεχόμενο της αποτυχίας, ο σύγχρονος άνθρωπος δουλεύει όλο και περισσότερο. Τελικώς καταρρέει υπό το βάρος των ανεκπλήρωτων επιθυμιών, αφήνοντας τους μετανάστες να κάνουν τις δουλειές εκείνες που η κοινωνία του έμαθε ότι είναι υποτιμητικές».

Δεν ξέρω κατά πόσο τα παραπάνω αποτελούν εξήγηση για το φαινόμενο των ψυχικών διαταραχών, ούτε τι ρόλο παίζουν οι μετανάστες σε αυτό το «παιχνίδι», σίγουρα πάντως υπάρχει σχέση μεταξύ τρόπου ζωής και συνολικότερης υγείας των ατόμων. Εμείς προκειμένου να φωτίσουμε λίγο περισσότερο αυτή την πλευρά του ζητήματος θα αναφερθούμε σε ένα άλλο άρθρο της ίδιας εφημερίδας όπου αναφέρονται στοιχεία της Ελληνικής Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας του 2ου τριμήνου του 2006, τα οποία μας ενημερώνουν για τα ακόλουθα:

• Το 41% των μισθωτών του ιδιωτικού τομέα στην Ελλάδα, αμείβεται με κάτω από €750 τον μήνα, ενώ το 77% με κάτω από €1000 τον μήνα.

• Το 46% των νέων μισθωτών απασχολείται προσωρινά

• Το 66% των μερικώς απασχολουμένων αμείβεται με €500 τον μήνα

• 91,4 δις ευρώ είναι τα χρέη των νοικοκυριών προς τις τράπεζες

• 2.000.000 νοικοκυριά έχουν δανειοδοτηθεί

• 170.000 οικογένειες αδυνατούν να αποπληρώσουν τις δόσεις

• Το 25% των δανεικών λαμβάνονται για να εξοφληθούν προηγούμενες οφειλές

• Το 31,8% των οικογενειών με 3 παιδιά και πάνω δεν καταφέρνουν να καλύψουν τις βασικές ανάγκες τους.

• Το 40,7% των μονογονεϊκών οικογενειών έχουν το ίδιο πρόβλημα

• Το 23% των νέων ηλικίας 16-24 ετών ζουν σε συνθήκες φτώχειας

• Το 60% των Ελλήνων φοβάται ότι θα περιπέσει σε φτώχεια

Η ανάγνωση και μόνο των στοιχείων προκαλεί δυσάρεστα συναισθήματα στους υγιώς σκεπτόμενους, πόσο μάλλον σε εκείνους που βιώνουν τα προβλήματα της σύγχρονης οικονομικής πραγματικότητας. Σκεφτείτε ακόμα ότι αυτά τα στοιχεία αφορούν το 2ο τρίμηνο του 2006. Τι θα γίνει δηλαδή όταν τα αποτελέσματα της τρέχουσας κρίσης γίνουν εμφανή; Εγώ προσωπικά εύχομαι να μην επιβεβαιωθούν οι πλέον απαισιόδοξοι. Φυσικά το βασικό ερώτημα παραμένει. Τι είναι αυτό που κάνει τους σύγχρονους ανθρώπους στην συντριπτική τους πλειοψηφία να ζούνε για να καταναλώνουν και όχι να καταναλώνουν για να ζούνε, επηρεάζοντας έτσι την υγεία τους (πνευματική και σωματική), αλλά και υποσκάπτοντας το μέλλον των επόμενων γενεών; Τι είναι αυτό που κάνει την πλειοψηφία των ανθρώπων να υποθηκεύουν την ψυχή τους στο όνομα ενός πλουτισμού που δεν επιτυγχάνεται παρά μόνο από ελάχιστους;

Το θέμα έτσι όπως τίθεται μου θυμίζει την κότα και το αυγό. Τελικά είναι το σύστημα που γεννά αυτό τον ψυχισμό ή ο ψυχισμός μας «ταιριάζει γάντι» με αυτό το σύστημα και το αναπαράγει με επιτυχία; Σίγουρα η απάντηση δεν είναι εύκολη και κατά την άποψη μου θέλει πολύ περισσότερο «ψάξιμο» και σε περισσότερες κατευθύνσεις από ότι μέχρι τώρα ψάχναμε. Αν κατορθώσουμε να φωτίσουμε καλλίτερα την πολυσχιδή και πολύμορφη ανθρώπινη προσωπικότητα και δραστηριότητα ίσως μπορέσουμε να χαράξουμε καλλίτερες στρατηγικές και τακτικές που θα οδηγούν σε μια ανθρώπινη και βιώσιμη κοινωνία, αντί να προσπαθούμε να πείσουμε οι μισοί τους άλλους μισούς για τα καλά της «φιλελεύθερης» «δημοκρατίας» ή του «σοσιαλιστικού» ονείρου. Το θετικό είναι ότι στα τελευταία 2500 χρόνια ιστορίας, που η ανθρωπότητα έχει διανύσει, υπάρχει συσσωρευμένη εμπειρία και πλούσια σκέψη που έχει κατατεθεί σαν πνευματική παρακαταθήκη από πολύ φωτεινά μυαλά.

Αρκεί κανείς να θέλει να ψάξει χωρίς ιδεοληψίες και φανατισμούς. Νομίζω ότι πιο κατάλληλος καιρός δεν θα μπορούσε να υπάρξει.
Επιστροφή


Αναλύσεις - Μελέτες
Γρίπη - H1N1
Παιδεία και Κοινωνία
Ασφαλιστικό
Ασφαλιστικό - Κόμματα
Ασφαλιστικό - Οικονομία

Μας ενδιαφέρει όλους
Διατροφή
Αλλεργίες
Aids / HIV
Διαβήτης
Ισορροπημένη Διατροφή
Εγκυμοσύνη
Καρδιολογικά Θέματα
Καρκίνος
Ουρολογικά Θέματα
Παχυσαρκία
Πνεύμονας...Ζωής
Οφθαλμολογία
Σεξουαλική Υγεία
Στοματική Υγιεινή
Το Γνωρίζατε αυτό;
Ορθοπεδικά Θέματα
Περιοχή μελών
* Ξέχασα τον κωδικό
*Εγγραφή νέου μέλους
Θέματα
Υγεία & Οικογένεια
Υγεία & Πρόληψη
Υγεία & Άντρας
Υγεία & Γυναίκα
Υγεία & Παιδί
Υγεία & 3η Ηλικία
Υγεία & Ομορφιά
Υγεία & 4 Εποχές
Υγεία & Διατροφή
Υγεία & Ευ Ζήν
Υγεία & Sex
Ψυχική Υγεία

Newsletter
Newsletter
Αρχική Σελίδα | Όροι Χρήσης | Προστασία Προσωπικών Δεδομένων

Οι πληροφορίες οι οποίες παρέχονται στον διαδικτυακό τόπο medinfo.gr δέν έχουν συμβουλευτικό,
αλλά καθαρά πληροφοριακό χαρακτήρα. Παρακαλόύμε συμβουλευτείτε τον ιατρό σας.


© 2019 Medinfo   Κατασκευή ιστοσελίδων: ATnet Communications Α.Ε.