Δευτέρα 16 Σεπτεμβρίου 2019 11:03
MedInfo
Εκτύπωση σελίδας  Στείλ'το σε φίλο 
 


Θεματική Αναζήτηση:


Απόψεις
Καθοριστικοί παράγοντες υγείας...
Επιμέλεια: Δ. Πανταζής - Φαρμακοποιός 
Δημοσιεύθηκε: Στις 15/09/2009 ώρα: 14:13
Μικρότερη γραμματοσειρά Επαναφορά γραμματοσειράς Μεγαλύτερη γραμματοσειρά
Η υγεία αποτελεί μια κατάσταση που φαίνεται ότι επηρεάζεται από μια σειρά παραμέτρους. Αυτό φυσικά δεν είναι παράξενο, αφού γενικά στην φύση και στην κοινωνία παρατηρούμε ότι η αλληλεξάρτηση και η αλληλοεπίδραση ανάμεσα στα διάφορα συστατικά μέρη ενός συνόλου αλλά και των συνόλων μεταξύ τους είναι κάτι το απόλυτα φυσικό.
Αυτό που όμως, κατά την άποψη μου, είναι το συναρπαστικό με την υγεία είναι ο τεράστιος όγκος τόσο διαφορετικών μεταξύ τους παραμέτρων που αλληλεπιδρούν και την επηρεάζουν. Με άλλα λόγια η υγεία αποτελεί ίσως την πιο πολύ-παραμετρική και πολύ επίπεδη πραγματικότητα και ίσως υπερβαίνει σε πολυπλοκότητα και αυτή την ίδια την ανθρώπινη κοινωνία.

Ας πλησιάσουμε λοιπόν αυτή την πολύπλοκη «οντότητα» που λέγεται υγεία μέσα από τις παραμέτρους που την ορίζουν. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την υγεία οι βασικές κατηγορίες παραμέτρων που καθορίζουν την υγεία ενός ατόμου είναι οι ακόλουθες:
• Η κατηγορία των κοινωνικό-οικνομικών παραμέτρων. Ανάμεσα σε αυτές συγκαταλέγονται η εκπαίδευση, η επαγγελματική απασχόληση, η επαγγελματική κατάσταση (άνεργος ή εργαζόμενος), καθώς και οι παράμετροι που καθορίζουν και επηρεάζουν το εισόδημα.
• Η κατηγορία του περιβάλλοντος. Σε αυτή την κατηγορία συμπεριλαμβάνονται παράμετροι όπως η κοινωνική στήριξη, οι συνθήκες του περιβάλλοντος (για παράδειγμα τα σωματίδια που μεταφέρονται με τον αέρα) και οι συνθήκες εργασίας.
• Η κατηγορία συμπεριφοράς υγείας. Σε αυτή την κατηγορία συμπεριλαμβάνονται παράμετροι που έχουν σχέση με τις συνήθειες μας και τον τρόπο ζωής όπως είναι το κάπνισμα, η χρήση αλκοόλ, η χρήση άλλων ναρκωτικών ουσιών, η διατροφή και η φυσική άσκηση.
• Τέλος υπάρχει η κατηγορία των προσωπικών και βιολογικών παραμέτρων όπως είναι, για παράδειγμα, η παχυσαρκία και η αρτηριακή πίεση.

Όπως μας ενημερώνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή Υγείας η παράμετρος της κοινωνικής στήριξης που ανήκει στην κατηγορία του περιβάλλοντος είναι στρατηγικής σημασίας. Η έννοια της κοινωνικής στήριξης βασίζεται στην πίστη ότι ένας άνθρωπος μπορεί να αγαπηθεί, να τον φροντίσουν και να τον εκτιμούν. Η έννοια αυτή είναι στρατηγικής σημασίας γιατί δεν αφορά απλά την κατανόηση των προβλημάτων υγείας (σωματικών και νοητικών), αλλά και την πρόληψη τους. Ο τύπος και η προέλευση της κοινωνικής στήριξης ποικίλουν.

Επίσης υπάρχουν 4 βασικές κατηγορίες κοινωνικής στήριξης και είναι:
• Η συναισθηματική στήριξη
• Η αξιολόγηση
• Η ενημερωτική (πληροφοριακή) στήριξη και
• Η οργανική στήριξης

Η κοινωνική στήριξη συνδέεται στενά με την έννοια του κοινωνικού δικτύου, των δεσμών δηλαδή ενός ατόμου με την οικογένεια, τους φίλους, τους γείτονες, τους συναδέλφους και άλλα σημαντικά για το άτομο πρόσωπα. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο η κοινωνική στήριξη είναι η δυνατότητα του δικτύου να παρέχει βοήθεια στα άτομα. Φαίνεται λοιπόν ότι η έλλειψη κοινωνικής στήριξης αυξάνει τους κινδύνους για την υγεία ενός ατόμου. Επίσης φαίνεται ότι η φτωχή κοινωνική στήριξη συνδέεται και με αύξηση της θνητότητας. Οι ενδείξεις που υπάρχουν μας λένε ότι η επίδραση της έλλειψης κοινωνικής στήριξης στην υγεία λαμβάνει χώρα μέσα από διάφορα «μονοπάτια», που σχετίζονται με την συμπεριφορά υγείας, αλλά και ψυχολογικούς και φυσιολογικούς μηχανισμούς.

Η θέση ενός ατόμου στην κοινωνική δομή, η οποία καθορίζεται από καταστάσεις όπως η οικογενειακή κατάσταση (παντρεμένος, ανύπαντρος), το μέγεθος της οικογένειας, η ηλικία, επηρεάζει την δυνατότητα αυτού του ατόμου να δεχθεί κοινωνική στήριξη. Η πιθανότητα να στηριχτεί ένα άτομο κοινωνικά, εξαρτάται από τις ευκαιρίες που το άτομο αυτό δημιουργεί αλληλεπιδρώντας με άλλους ανθρώπους, αλλά και από τις ευκαιρίες που ή ίδια η κοινωνική δομή δημιουργεί για τα άτομα. Η δομή της κοινότητας καθορίζει την έκταση στην οποία οι άνθρωποι ζουν εντός ενός πλαισίου που βοηθά την κοινωνική στήριξη. Η πρόληψη μπορεί να δράσει σε διάφορα επίπεδα προκειμένου να δημιουργήσει συνθήκες και να προωθήσει την κοινωνική στήριξη στα άτομα που την έχουν ανάγκη.

Ας προσπαθήσουμε όμως να προσεγγίσουμε την έννοια της κοινωνικής στήριξης και να διερευνήσουμε τις παραμέτρους που την ορίζουν, χρησιμοποιώντας πάντα σαν πηγή πληροφοριών την Ευρωπαϊκή Επιτροπή Υγείας. Η κοινωνική στήριξη γενικά, είναι κατανοητή σαν μία αυθόρμητη πράξη, σαν η βοήθεια που μπορεί να δεχτεί ένας άνθρωπος, που βρίσκεται σε δυσκολία, από άλλους ανθρώπους. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή Υγείας μας παραθέτει δύο ορισμούς για την έννοια της κοινωνικής στήριξης.
Η πρώτη ανήκει στον Cobb (1976) και μας λέει ότι, είναι «η πίστη ενός ατόμου ότι το νοιάζονται και το αγαπούν, ότι αυτό εκτιμιέται και ότι αυτό ανήκει σε ένα δίκτυο επικοινωνίας και αμοιβαίων υποχρεώσεων». Επίσης στο MINDFUL project η έννοια της κοινωνικής στήριξης ορίζεται σαν «η αντίληψη που έχει ένας άνθρωπος ότι τον εμπιστεύονται οι συνάνθρωποι του και τον κάνουν να αισθάνεται ότι εκτιμιέται και τον φροντίζουν».

Επίσης θα πρέπει να σημειώσουμε, όπως εξάλλου δηλώσαμε και παραπάνω, ότι υπάρχουν 4 βασικές κατηγορίες κοινωνικής στήριξης και αυτές είναι:
• Η συναισθηματική στήριξη (emotional)
• Η στήριξη αξιολόγησης (appraisal)
• Η ενημερωτική στήριξη (informational)
• Η οργανική στήριξη (instrumental)

Η συναισθηματική στήριξη είναι η πιο γνωστή μορφή κοινωνικής στήριξης και προέρχεται κύρια από την οικογένεια και τους φίλους. Σε αυτή περιλαμβάνονται: η εμπιστοσύνη, η αγάπη, η κατανόηση, η έγνοια και η φροντίδα.

Η στήριξη της αξιολόγησης αφορά την μεταφορά πληροφορίας προς το άτομο, που σχετίζεται με την επιβεβαίωση και την κοινωνική σύγκριση. Αυτή η πληροφόρηση έχει συχνά την μορφή αποτίμησης και μπορεί να προέρχεται από τους συγγενείς, τους φίλους, τους συνεργάτες και συναδέλφους της δουλειάς και την ευρύτερη κοινότητα γενικότερα.

Η ενημερωτική στήριξη έχει την μορφή συμβουλών και υποδείξεων, αλλά και οδηγίες που μπορούν να βοηθήσουν ένα άτομο να αντιμετωπίσει προσωπικά προβλήματα ή άλλες καταστάσεις.

Τέλος η οργανική στήριξη είναι η πιο «συγκεκριμένη» μορφή κοινωνικής στήριξης και περιλαμβάνει βοήθεια υπό την μορφή χρημάτων, ή σε είδος, ή σε χρόνο, ή άλλες σαφείς μορφές κοινωνικής στήριξης.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο η κοινωνική στήριξη δεν θα μπορούσε να υπάρχει, παρά μόνο μέσα σε ένα κοινωνικό δίκτυο από συγγενείς, φίλους, συναδέλφους, γείτονες και γενικά άτομα που θα μπορούσαν να είναι σημαντικά για ένα άτομο. Επίσης ορισμένες μορφές της κοινωνικής στήριξης, όπως είναι η οργανική στήριξη, δεν μπορούν παρά να είναι, κύρια, μέριμνα της οργανωμένης κοινωνίας.

Παράμετροι που μπορεί να επηρεάζουν ένα κοινωνικό δίκτυο είναι το μέγεθος του δικτύου, η πυκνότητα των μελών του, η γειτνίαση, η ομοιογένεια και άλλες. Φυσικά ζώντας μέσα σε ένα δίκτυο και ανάλογα με τις παραμέτρους που ορίζουν αυτό το δίκτυο, ένα άτομο μπορεί να έχει την βοήθεια που χρειάζεται, μπορεί όμως να προκληθούν και ψυχολογικά προβλήματα. Δεν χρειάζεται φυσικά κανείς να κάνει ιδιαίτερες αναλύσεις για να κατανοήσει τους κινδύνους που προέρχονται από τον τρόπο που λειτουργούν οι σύγχρονοι άνθρωποι μέσα στα σύγχρονα κοινωνικά δίκτυα. Η προσωπική μου άποψη είναι ότι ο προσωπικός ανταγωνισμός και το κυνήγι μιας περισσότερο καταναλωτικής ζωής, που έχει ταυτιστεί με την προσωπική επιτυχία, δημιουργούν περισσότερα προβλήματα παρά λύσεις.

Φαίνεται για άλλη μια φορά και από μια άλλη σκοπιά, ότι τα προβλήματα της υγείας δεν αφορούν απλά το ύψος των δαπανών και τα ασφαλιστικά ταμεία, αλλά κύρια τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι ζουν, δραστηριοποιούνται και σκέπτονται. Η μέχρι τώρα αντιμετώπιση των προβλημάτων υγείας βασίζεται στο δόγμα «αύξηση των δαπανών για την υγεία» προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι αυξημένες ανάγκες των πολιτών που όσο περνούν τα χρόνια παρουσιάζουν δύο βασικά χαρακτηριστικά: α) σημαντική αύξηση του αριθμού των ασθενών και
β) σημαντική επέκταση ασθενειών,
που μέχρι χθες αποτελούσαν ένα μικρό μέρος του συνόλου των ασθενειών (σκλήρυνση κατά πλάκας, κατάθλιψη, νόσος του Alzheimer, κλπ). Τα παραπάνω σε συνδυασμό με την αύξηση του μέσου όρου ζωής δημιουργεί ένα εκρηκτικό μίγμα όσο αφορά την αύξηση των δαπανών υγείας. Το κυριότερο όμως, δεν είναι αν θα αυξηθούν ή όχι οι δαπάνες υγείας, αλλά αν θα εξαλειφτούν ή όχι οι αιτίες που γενούν τις ασθένειες και μειώνουν τα χρόνια ζωής που μπορούμε να ζήσουμε με αξιοπρέπεια και ποιότητα, μετατρέποντας την αύξηση του μέσου όρου ζωής από ευλογία σε βάσανο.

Θα μπορούσε κάποιος να ισχυριστεί ότι τα παραπάνω είναι απλές θεωρίες ή ευχολόγια, αν οι επισημάνσεις που σας παραθέσαμε δεν προέρχονταν από τόσο επίσημες πηγές, όπως είναι αυτές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Υγείας και του ΠΟΥ (Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας). Με άλλα λόγια, και σύμφωνα με την δική μου την άποψη, αν δεν συνειδητοποιήσουμε ότι τα προβλήματα της υγείας σχετίζονται περισσότερο με τις οικονομικές και κοινωνικές συνθήκες που εμείς δημιουργούμε, παρά με τις δαπάνες υγείας και την εξέλιξη της επιστήμης, τότε το πρόβλημα της υγείας θα οξύνεται όσο περνούν τα χρόνια και η λύση του θα γίνεται όλο και πιο δύσκολη.
Επιστροφή


Αναλύσεις - Μελέτες
Γρίπη - H1N1
Παιδεία και Κοινωνία
Ασφαλιστικό
Ασφαλιστικό - Κόμματα
Ασφαλιστικό - Οικονομία

Μας ενδιαφέρει όλους
Διατροφή
Αλλεργίες
Aids / HIV
Διαβήτης
Ισορροπημένη Διατροφή
Εγκυμοσύνη
Καρδιολογικά Θέματα
Καρκίνος
Ουρολογικά Θέματα
Παχυσαρκία
Πνεύμονας...Ζωής
Οφθαλμολογία
Σεξουαλική Υγεία
Στοματική Υγιεινή
Το Γνωρίζατε αυτό;
Ορθοπεδικά Θέματα
Περιοχή μελών
* Ξέχασα τον κωδικό
*Εγγραφή νέου μέλους
Θέματα
Υγεία & Οικογένεια
Υγεία & Πρόληψη
Υγεία & Άντρας
Υγεία & Γυναίκα
Υγεία & Παιδί
Υγεία & 3η Ηλικία
Υγεία & Ομορφιά
Υγεία & 4 Εποχές
Υγεία & Διατροφή
Υγεία & Ευ Ζήν
Υγεία & Sex
Ψυχική Υγεία

Newsletter
Newsletter
Αρχική Σελίδα | Όροι Χρήσης | Προστασία Προσωπικών Δεδομένων

Οι πληροφορίες οι οποίες παρέχονται στον διαδικτυακό τόπο medinfo.gr δέν έχουν συμβουλευτικό,
αλλά καθαρά πληροφοριακό χαρακτήρα. Παρακαλόύμε συμβουλευτείτε τον ιατρό σας.


© 2019 Medinfo   Κατασκευή ιστοσελίδων: ATnet Communications Α.Ε.