Δευτέρα 16 Σεπτεμβρίου 2019 11:27
MedInfo
Εκτύπωση σελίδας  Στείλ'το σε φίλο 
 


Θεματική Αναζήτηση:


Απόψεις
Ασφαλιστικό και Οικονομία - Μέρος Γ
Επιμέλεια: Δ. Πανταζής - Φαρμακοποιός 
Πηγή: Διεθνής & Ελληνική Αρθρογραφία   
Δημοσιεύθηκε: Στις 24/04/2008 ώρα: 12:33
Μικρότερη γραμματοσειρά Επαναφορά γραμματοσειράς Μεγαλύτερη γραμματοσειρά
Ο HERMANE E. DALY υποστηρίζει σε αυτό το άρθρο ότι, η οικονομική θεωρία έχει ασχοληθεί κατά κύριο λόγο με την κατανομή των περιορισμένων πόρων ανάμεσα σε ανταγωνιστικές χρήσεις. Υποστηρίζει ότι η οικονομική θεωρία δεν έχει ασχοληθεί καθόλου με το θέμα της κλίμακας, του φυσικού μεγέθους της οικονομίας σε σχέση με το οικοσύστημα. Οι αγορές που λειτουργούν κατάλληλα επιμερίζουν τους πόρους αποδοτικά, αλλά δεν μπορούν να καθορίσουν μια βιώσιμη κλίμακα. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί μόνο με την εφαρμογή κυβερνητικών πολιτικών συνεχίζει ο DALY.

Κατά την άποψη του η μετάβαση σε μια βιώσιμη οικονομία απαιτεί πολλές ρυθμίσεις διότι, όπως πιστεύει ο ίδιος, το σύστημα βρίσκεται σε κρίση. Οι ρυθμίσεις που προτείνει ο HERMANE E. DALY, στο συγκεκριμένο άρθρο, αγκαλιάζουν όλες σχεδόν τις πτυχές της σύγχρονης ανθρώπινης δραστηριότητας και τις παραθέτουμε περιληπτικά παρακάτω.

Χρόνος ζωής των προϊόντων. Μια βιώσιμη οικονομία, υποστηρίζει ο DALY, απαιτεί δημογραφική μεταβατική περίοδο για τα προϊόντα, που στην πράξη σημαίνει ότι οι ρυθμοί παραγωγής θα πρέπει να εξισωθούν με τους ρυθμούς απαξίωσης (απόσβεσης) – φθοράς των προϊόντων και φυσικά η ανακύκλωση σε μια βιώσιμη οικονομία παίζει καθοριστικό ρόλο. Τα μακροβιότερα προϊόντα, αυτά που είναι περισσότερο ανθεκτικά, μπορούν να αντικατασταθούν με αργότερους ρυθμούς, απαιτώντας έτσι και χαμηλότερους ρυθμούς χρήσης (κατανάλωσης) των πόρων, μας λεει ο DALY. Μια προσαρμογή σε αυτήν την κατεύθυνση είναι η σύμβαση υπηρεσιών για μίσθωση (leasing) προϊόντων, που θα κυμαίνονται από τα φωτοτυπικά μηχανήματα ως τα χαλιά. Τα προϊόντα αυτά, στο σενάριο που περιγράφει ο DALY, θα τα κατέχει ο προμηθευτής ο οποίος θα τα διατηρεί, θα προχωρεί στην ανάκτηση και ανακύκλωση του προϊόντος στο τέλος της χρήσιμης ζωής του. Κατά την άποψη μου κάτι ανάλογο θα πρέπει να σκεφτούμε και με τους ανθρώπους. Με άλλα λόγια απαιτούνται χαμηλότεροι ρυθμοί χρήσης των ανθρώπινων πόρων (μείωση της εντατικοποίησης της εργασίας και του τρόπου ζωής γενικότερα), κάτι που θα μπορούσε να μειώσει σημαντικά τις «φθορές» και να μειώσει την νοσηρότητα και τα κόστη που αυτή συνεπάγεται.

Ανάπτυξη του ΑΕΠ. Λόγω των ποιοτικών βελτιώσεων και της ενισχυμένης αποδοτικότητας το ΑΕΠ θα μπορούσε να συνεχίσει να αυξάνει, παρόλο που το συνολικό παραγόμενο έργο θα παραμένει σταθερό, λέει ο DALY.  Οι οικολόγοι θα ήταν ευτυχείς επειδή ο «συνολικός όγκος έργου» δεν θα αυξανόταν και οι οικονομολόγοι θα ήταν ευτυχείς επειδή το ΑΕΠ θα αυξανόταν. (λετε να μπορεί να είναι και ο σκύλος χορτάτος και η πίτα ολάκερη;)

Ο Οικονομικός τομέας. Σε μια βιώσιμη οικονομία η έλλειψη αύξησης του παραγόμενου προϊόντος θα προκαλέσει πιθανά πτώση των επιτοκίων, υποστηρίζει ο DALY. Ο οικονομικός τομέας είναι πιθανό να συρρικνωθεί, αφού τα χαμηλά επιτόκια και οι ρυθμοί ανάπτυξης δεν θα μπορούν να στηρίξουν τις τεράστιες δομές των οικονομικών συναλλαγών – που βασίζονται κύρια στα χρέη και στις προσδοκίες μια μελλοντικής οικονομικής ανάπτυξης. Σε μια βιώσιμη οικονομία, η επένδυση θα αφορούσε κυρίως την αντικατάσταση και την ποιοτική βελτίωση των προϊόντων, αντί για την κερδοσκοπία που προκύπτει από την ποσοτική επέκταση τους, και φυσικά αυτό θα ελάμβανε χώρα λιγότερο συχνά.

Το εμπόριο. Το ελεύθερο εμπόριο δεν θα είναι εφικτό σε ένα κόσμο που θα έχει βιώσιμες και μη βιώσιμες οικονομίες, διότι οι πρώτες θα υπολογίζουν αναγκαστικά πολλά κόστη που αναφέρονται στο περιβάλλον και στο μέλλον, τα οποία θα αγνοούν οι κλασικές οικονομίες, υποστηρίζει ο HERMANE E. DALY. Η ρύθμιση του εμπορίου, κάτω από κανόνες που θα αντισταθμίζουν αυτές τις διαφορές, θα μπορούσε να υπάρχει, όπως θα μπορούσε να υπάρχει και το ελεύθερο εμπόριο μεταξύ των εθνών που είναι δεσμευμένα στην βιώσιμη ανάπτυξη, καταλήγει ο DALY.

Οι φόροι. Τι φορολογικό σύστημα χρειαζόμαστε σε μια βιώσιμη οικονομία; διερωτάται ο HERMANE E. DALY. Μια κυβέρνηση που θα ενδιαφέρεται για την διατήρηση των φυσικών πόρων, συνεχίζει ο καθηγητής από το πανεπιστήμιου του Maryland, θα τροποποιήσει την φορολογική της πολιτική. Αντί να φορολογεί το εισόδημα που κερδίζουν οι εργαζόμενοι και οι επιχειρήσεις (την προστιθέμενη αξία), θα φορολογεί την ροή του συνολικού έργου (σε ποιόν προστίθεται η αξία), κατά προτίμηση στο σημείο από το οποίο οι πόροι λαμβάνονται από την βιόσφαιρα, το σημείο της «αποκοπής» από το έδαφος. Πολλά κράτη έχουν ήδη εφαρμόσει τέτοιους φόρους, οι οποίοι ωθούν σε μια πιο αποδοτική χρήση των πόρων, τόσο όσο αφορά την παραγωγή, όσο και την κατανάλωση.

Απασχόληση. Μπορεί μια βιώσιμη οικονομία να διατηρήσει την πλήρη απασχόληση; Αυτή είναι μια σκληρή ερώτηση, λεει ο HERMANE E. DALY, και η απάντηση να είναι πιθανά όχι. Για να είμαστε δίκαιοι όμως, συνεχίζει ο DALY, θα πρέπει επίσης να ρωτήσει κανείς εάν η πλήρης απασχόληση είναι κάτι που επιτυγχάνεται στις κλασικές οικονομίες που οδηγούνται από το ελεύθερο εμπόριο και τις συναλλαγές, τις offshoring πρακτικές, την εύκολη μετανάστευση της φτηνής εργασίας και την υιοθέτηση των τεχνολογιών εκείνων που οδηγούν σε μείωση του εργατικού δυναμικού. Σε μια βιώσιμη οικονομία, η συντήρηση και η επισκευή των πραγμάτων θα είναι σημαντικότερα από την αλόγιστη κατανάλωση. Όντας, η οικονομία αυτή,  περισσότερο εντάσεως εργασίας (labor-intensive) σε σύγκριση με την παλαιά που οδηγούσε σε νέα παραγωγή και προστατευμένοι σχετικά από offshoring, αυτές οι υπηρεσίες θα μπορούσαν να οδηγήσουν περισσότερη απασχόληση. Ακόμα μια ριζικότερη επανεξέταση για το πώς οι άνθρωποι κερδίζουν εισόδημα μπορεί να απαιτηθεί, συνεχίζει ο DALY. Ένα πρακτικό υποκατάστατο μπορεί να είναι η ευρύτερη συμμετοχή στην ιδιοκτησία των επιχειρήσεων, έτσι ώστε τα άτομα να κερδίζουν το εισόδημα μέσω του μεριδίου τους στην επιχείρηση αντί μέσω της πλήρους απασχόλησης.

Ευτυχία. Μια από τις κατευθυντήριες δυνάμεις της μη βιώσιμης οικονομίας είναι το αξίωμα της ακόρεστης δίψας των ανθρώπων που αναζητούν την ευτυχία καταναλώνοντας πάντα περισσότερο (μπορούμε να την πούμε και απληστία). Αλλά η έρευνα από τους πειραματικούς οικονομολόγους και τους ψυχολόγους οδηγεί στην απόρριψη αυτού του αξιώματος. Όλο και περισσότερες αποδείξεις (ή αν θέλετε ενδείξεις) υπάρχουν, όπως η εργασία, στα μέσα της δεκαετίας του 90, από τον Richard Α. Easterlin, ο οποίος βρίσκεται τώρα στο πανεπιστήμιο της νότιας Καλιφόρνιας, που μας λένε ότι η οικονομική ανάπτυξη δεν συνδέεται πάντα με την αύξηση της ευτυχίας (ή τη χρησιμότητα ή την ευημερία). Σε αυτή την εργασία που έχει υπόψη του ο DALY, εμείς θα μπορούσαμε να προσθέσουμε τουλάχιστον άλλες δυο. Η μία είναι του ακαδημαϊκού Ξενοφώντα Ζολώτα («Οικονομική ανάπτυξη και φθίνουσα κοινωνική ευημερία»), την οποία και μνημονεύσαμε στο 1ο μέρος αυτού του άρθρου και η άλλη του Avner Offer , που έχει εκδοθεί πρόσφατα με τίτλο “The Challenge of Affluence” (Η πρόκληση της ευμάρειας).

Και συνεχίζει ο HERMANE E. DALY επισημαίνοντας ότι, αντίθετα η σχέση μεταξύ απόλυτου εισοδήματος και ευτυχίας απλώνεται μέχρι την ουδό της «επάρκειας», πέρα από αυτό το σημείο μόνο η σχετική (συγκριτική) θέση επηρεάζει την αξιολογούμενη ευτυχία. Η ανάπτυξη δεν μπορεί να αυξήσει το σχετικό εισόδημα κάποιου. Οι άνθρωποι των οποίων το σχετικό εισόδημα αυξήθηκε σαν αποτέλεσμα της περαιτέρω ανάπτυξης, θα μπορούσαν να αντισταθμιστούν από άλλους των οποίων το σχετικό εισόδημα έπεσε. Και αν το εισόδημα του καθενός αυξήθηκε αναλογικά, κανενός το σχετικό εισόδημα δεν θα αυξηθεί και κανείς δεν θα αισθάνεται ευτυχέστερος. Η ανάπτυξη γίνεται σαν τον ανταγωνισμό των εξοπλισμών στον οποίο οι δύο πλευρές ακυρώνουν τα κέρδη της άλλης. Οι πλούσιες χώρες έχουν πιθανότατα φτάσει στο «όριο της ματαιότητας» (“futility limit”), πέρα από το οποίο η επιπλέον ανάπτυξη δεν αυξάνει την ευτυχία. Αυτό δεν σημαίνει ότι η κοινωνία της κατανάλωσης έχει πεθάνει – αλλά σημαίνει απλά ότι η αύξηση της κατανάλωσης πέρα από το όριο της επάρκειας, αν τροφοδοτείται από την επιθετική διαφήμιση ή την έμφυτη πλεονεξία, δεν κάνει τον άνθρωπο ευτυχέστερο, κατά την εκτίμηση τους.

Μία φυσική συνέπεια  - απόρροια είναι ότι, για τις κοινωνίες εκείνες που έχουν κατακτήσει την επάρκεια, η βιωσιμότητα μπορεί να κοστίζει λίγο, σε όρους χαμένης ευτυχίας. Το «πολιτικώς αδύνατον» μιας βιώσιμης οικονομίας μπορεί να είναι λιγότερο αδύνατον από ότι φαίνεται. Αν εμείς δεν κάνουμε τις αναγκαίες διορθωτικές κινήσεις για να επιτύχουμε μια βιώσιμη οικονομία, ο κόσμος θα γίνει περισσότερο μολυσμένος με λιγότερο αλιεύματα, λιγότερα ορυκτά καύσιμα και άλλους φυσικούς πόρους. Για μικρό χρονικό διάστημα, τέτοιες  απώλειες μπορεί να συνεχίσουν να «σκεπάζονται» από ελαττωματικούς, βασισμένες στο ΑΕΠ, λογιστικές μεθόδους που μετρούν την κατανάλωση των πόρων σαν εισόδημα. Αλλά η καταστροφή θα γίνει σαφώς αισθητή. Η Αποφυγή αυτής της καταστροφής θα είναι πολύ δύσκολο να επιτευχθεί, γι’ αυτό όσο γρηγορότερα αρχίσουμε τόσο καλλίτερα, καταλήγει ο HERMANE E. DALY.

Σαν επίλογο θα ήθελα να δηλώσω ότι, κατά την άποψη μου, το άρθρο αυτό αποτελεί μια πολύ καλή βάση για παραπέρα συζήτηση και αναζήτηση «νέων δρόμων» στην αντιμετώπιση πολλών σύγχρονων θεμάτων, ανάμεσα στα οποία και το ασφαλιστικό, που βασίζονται στην οικονομική ανάλυση.

Επίσης είναι σημαντικό ότι σε αυτό το άρθρο του HERMANE E. DALY, τίθενται προβλήματα και πτυχές των προβλημάτων που οι περισσότεροι «οικονομολόγοι», αλλά και πολλοί από εμάς, προσπαθούν να αγνοήσουν ή να «χώσουν κάτω από το χαλί». Και λέω οι περισσότεροι από εμάς, γιατί δεν θεωρώ ότι ο τρόπος σκέψης και δράσης που έχει επικρατήσει, έχει επιβληθεί χωρίς την θέληση μας. Αντίθετα πιστεύω ότι ο συγκεκριμένος τρόπος κοινωνικής δραστηριότητας, με τα αδιέξοδα που τον συνοδεύουν, είναι κάτι που η συντριπτική πλειοψηφία έχει αποδεχτεί.

Για παράδειγμα θεωρούμε ότι κάθε ανάπτυξη είναι γενικά ωφέλιμη. Από την στιγμή όμως, που η αύξηση της παραγωγής και της ευημερίας επιτυγχάνεται με κατανάλωση εκείνων των πόρων (ο κυριότερος από τους οποίους είναι η ίδια η ανθρώπινη ζωή) που η αξία τους είναι μεγαλύτερη από εκείνους που δημιουργούνται, τότε δημιουργείτε πρόβλημα. Το πρόβλημα προκύπτει από την ανισορροπία μεταξύ εκείνων των ποσοτήτων που είναι γνωστές σαν χρησιμότητα (utility) και δυσαρέσκεια ή «αρνητική χρησιμότητα» (disutility). Η χρησιμότητα μας δείχνει το επίπεδο ικανοποίησης των αναγκών του πληθυσμού και θα μπορούσαμε να πούμε ότι χοντρικά, και στο σύνολο της, αντιπροσωπεύει το επίπεδο ευημερίας του πληθυσμού. Η δυσαρέσκεια (Disutility) αναφέρεται στις θυσίες που καθίστανται απαραίτητες από την αυξανόμενες ανάγκες της παραγωγής και της κατανάλωσης. Σαν τέτοιες θυσίες μπορούμε να κατονομάσουμε την αυξανόμενη τάση για εργασία και εντατικοποίηση της εργασίας (δεν εννοούμε την αύξηση της παραγωγικότητας), που οδηγεί σε ανάπτυξη πολλών ασθενειών (σωματικών και πνευματικών), την απώλεια ελεύθερου χρόνου, την μείωση των φυσικών πόρων, την έκθεση στη ρύπανση, και τη κυκλοφοριακή συμφόρηση. Θα μπορούσαμε κάλλιστα να ονομάσουμε μια τέτοια ανάπτυξη σαν «αντιοικονομική ανάπτυξη», για να μιλήσουμε και με όρους κλασικής οικονομικής σκέψης.

Η οριακή δυσαρέσκεια είναι η «ποσότητα» της θυσίας που απαιτείται να κάνουμε για να επιτύχουμε κάθε πρόσθετη μονάδα κατανάλωσης προϊόντος ή υπηρεσίας. Η οριακή δυσαρέσκεια αυξάνεται με την κατανάλωση επειδή οι άνθρωποι κάνουν πιθανώς πρώτες τις ευκολότερες θυσίες.

Τελικά ένας πληθυσμός που δημιουργεί μια «αντιοικονομική ανάπτυξη» φθάνει στο όριο της ματαιότητας, το σημείο δηλαδή στο οποίο δεν προσθέτει οποιαδήποτε ουσιαστική χρησιμότητα αυξάνοντας την κατανάλωσή προϊόντων και υπηρεσιών. Οι πλούσιες ή αναπτυγμένες χώρες, μπορεί ήδη να είναι πλησίον (ή και να έχουν ξεπεράσει) το όριο της ματαιότητας. Επιπλέον, μια κοινωνία μπορεί να καταρρεύσει από μια οικολογική καταστροφή, με συνέπεια μια τεράστια αύξηση της δυσαρέσκειας (disutility). 

Ίσως η λύση σε πολλά σύγχρονα προβλήματα να βρίσκεται στον τρόπο σκέψης που οδηγεί τις πράξεις μας. Αυτός είναι και ο λόγος που η ρήση του Αϊνστάιν

«Τα σημαντικά προβλήματα που βρίσκονται μπροστά μας δεν μπορούν να επιλυθούν με το επίπεδο σκέψης που είχαμε όταν τα δημιουργήσαμε».

… είναι περισσότερο επίκαιρη από ποτέ.

Ο Avner Offer είναι Chichele Professor οικονομικής ιστορίας στο πανεπιστήμιο της Οξφόρδης και μέλος (fellow) της Βρετανικής Ακαδημίας.

Επιστροφή


Αναλύσεις - Μελέτες
Γρίπη - H1N1
Παιδεία και Κοινωνία
Ασφαλιστικό
Ασφαλιστικό - Κόμματα
Ασφαλιστικό - Οικονομία

Μας ενδιαφέρει όλους
Διατροφή
Αλλεργίες
Aids / HIV
Διαβήτης
Ισορροπημένη Διατροφή
Εγκυμοσύνη
Καρδιολογικά Θέματα
Καρκίνος
Ουρολογικά Θέματα
Παχυσαρκία
Πνεύμονας...Ζωής
Οφθαλμολογία
Σεξουαλική Υγεία
Στοματική Υγιεινή
Το Γνωρίζατε αυτό;
Ορθοπεδικά Θέματα
Περιοχή μελών
* Ξέχασα τον κωδικό
*Εγγραφή νέου μέλους
Θέματα
Υγεία & Οικογένεια
Υγεία & Πρόληψη
Υγεία & Άντρας
Υγεία & Γυναίκα
Υγεία & Παιδί
Υγεία & 3η Ηλικία
Υγεία & Ομορφιά
Υγεία & 4 Εποχές
Υγεία & Διατροφή
Υγεία & Ευ Ζήν
Υγεία & Sex
Ψυχική Υγεία

Newsletter
Newsletter
Αρχική Σελίδα | Όροι Χρήσης | Προστασία Προσωπικών Δεδομένων

Οι πληροφορίες οι οποίες παρέχονται στον διαδικτυακό τόπο medinfo.gr δέν έχουν συμβουλευτικό,
αλλά καθαρά πληροφοριακό χαρακτήρα. Παρακαλόύμε συμβουλευτείτε τον ιατρό σας.


© 2019 Medinfo   Κατασκευή ιστοσελίδων: ATnet Communications Α.Ε.