Κυριακή 16 Ιουνίου 2019 00:22
MedInfo
Εκτύπωση σελίδας  Στείλ'το σε φίλο 
 


Θεματική Αναζήτηση:


Υγεία & Ευ Ζήν
Εναλλακτικοί τρόποι μέτρησης του ευ-ζην (μέρος Β)
Επιμέλεια: Δ. Πανταζής - Φαρμακοποιός 
Πηγή: Διεθνής Αρθρογραφία   
Δημοσιεύθηκε: Στις 02/09/2008 ώρα: 10:01
Μικρότερη γραμματοσειρά Επαναφορά γραμματοσειράς Μεγαλύτερη γραμματοσειρά
Στο προηγούμενο άρθρο που αναφέρονταν σε αυτό το θέμα είχαμε αναφερθεί εκτενώς στους προβληματισμούς ατόμων και οργανισμών που μελετούν την σύνδεση του ΑΕΠ και του ευ-ζην και είχαμε εστιάσει την προσοχή μας σε ένα κείμενο του ΟΟΣΑ, που δημοσιεύτηκε τον Ιανουάριο του 2006 και είχε τίτλο «εναλλακτικοί τρόποι μέτρησης του ευ-ζην» (Alternative Measures of Well-being).

Διαβάστε το Α μέρος της έρευνας

Είχαμε επίσης επισημάνει στο παρελθόν ότι πολλοί σύγχρονοι και έγκριτοι οικονομολόγοι αμφισβητούν τον κλασικό οικονομικό τρόπο σκέψης αλλά και τις μετρήσεις του που έχουν στόχο να αξιολογήσουν την απόδοση των κοινωνικών συνόλων και την ευημερία τους.

Όπως είχε δηλώσει παλαιότερα και ο καθηγητής Dasgupta1  (στην ομιλία του στις 25/5/2006 στο πλαίσιο του συνεδρίου φιλοσοφίας που οργανώθηκε από το Πανεπιστήμιο της Κρήτης), η ανάπτυξη αναλύεται παραδοσιακά μέσα από δύο δείκτες: το κατά κεφαλήν ακαθάριστο εγχώριο προϊόν (Gross Domestic Product per Capita - GDP) και τον Δείκτη Ανθρώπινης Ανάπτυξης (United Nation's Human Development Index - HDI) του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών. O δεύτερος είναι ευρύτερος καθώς εμπεριέχει τον πρώτο συν το προσδόκιμο ζωής και την μόρφωση.

Οι παραπάνω δύο δείκτες αμφισβητούνται διότι δεν εμπεριέχουν τον παράγοντα του μέλλοντος. Δηλαδή, δεν καταγράφεται η δυνητικότητα της βάσης παραγωγής που η τωρινή γενιά θα μεταλαμπαδεύσει στην επόμενη.

Ως βάση παραγωγής ορίζεται παραδοσιακά η αξία των ενεργητικών κεφαλαίου. Κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών χρησιμοποιείται η έννοια του πλούτου παραγωγής που είναι ευρύτερος καθώς εμπεριέχει το ενεργητικό κεφαλαίου συν το ανθρώπινο κεφάλαιο, το φυσικό - περιβαλλοντικό κεφάλαιο και τους θεσμούς. Η εκμετάλλευση - αφαίμαξη ενός φυσικού πόρου οδηγεί σε βελτίωση των δεικτών GDP και HDI δίχως να εμπεριέχεται η υποτίμηση - μείωση του συνόλου των φυσικών πόρων.
Αντίθετα, ο δείκτης του κατά κεφαλήν πλούτου συμπεριλαμβάνει την υποτίμηση.

Συνεπώς, ο δείκτης του κατά κεφαλήν πλούτου εμπεριέχει τον παράγοντα του μέλλοντος - τη δυνητικότητα του πλούτου της παραγωγής που προορίζεται για την επόμενη γενιά - ενώ οι δείκτες GDP και HDI περιέχουν μόνο την τωρινή παραγωγή.

Αυτή η άποψη, με άλλα λόγια προσπαθεί να πάρει υπόψη της την παράμετρο της καταστροφής του περιβάλλοντος και συσχετίζεται άμεσα με την θεωρία της βιώσιμης ή αειφόρου ανάπτυξης.

Ο καθηγητής Dasgupta αναδεικνύει ότι υπάρχουν αρκετά παραδείγματα που προβάλουν την αντίθετη τάση μεταξύ των δεικτών. Οι δείκτες GDP και HDI αυξάνουν, ενώ ο δείκτης του κατά κεφαλήν πλούτου φθίνει.

Tο ΑΕΠ, ως δείκτης της οικονομικής παραγωγής, δεν είναι ο καλύτερος δυνατός δείκτης ευημερίας, μας λεει ο καθηγητής, επειδή:
• Αφορά την παραγωγή, ενώ η ευημερία εξαρτάται από το εισόδημα και την κατανάλωση.
• Είναι μια «ακαθόριστη» έννοια: δεν περιλαμβάνει τη διαχρονική απαξίωση του κεφαλαιουχικού εξοπλισμού (η οποία, ειδικά στην εποχή της τηλεπληροφορικής, είναι ταχύτατη), ενώ αγνοεί την ανάγκη για επανεπένδυση μέρους της παραγωγής, ώστε να διατηρηθεί σταθερή η παραγωγή, και με τον τρόπο αυτό υπέρ-εκτιμά την αξία της παραγωγής που συνεισφέρει στην υλική ευημερία.
• Αδιαφορεί για την εξάντληση του φυσικού κεφαλαίου (μη ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, όπως το πετρέλαιο), που έχει αρνητική επίπτωση στην ευημερία.
• Αποκλείει την αναψυχή-ελεύθερο χρόνο που σαφέστατα έχει αξία για το άτομο και αυξάνει την ευημερία του, αλλά επειδή δεν πουλιέται σε κάποια αγορά, δεν υπάρχει στατιστικά.
• Είναι «τυφλό» απέναντι στην κατανομή του εισοδήματος, λες και δεν έχει σημασία για την ευημερία της αν μια χώρα είναι πλούσια αλλά ο πλούτος της ανήκει μόνο σε λίγα χέρια. Ο ΟΟΣΑ δεν αποκλείει ότι -θεωρητικά τουλάχιστον- η γενική ευημερία μεγιστοποιείται όταν όλα τα εισοδήματα εξισώνονται, άρα οποιαδήποτε αύξηση στην ανισότητα, μειώνει τη γενική ευημερία.
• Δεν κοστολογεί αρνητικές επιπτώσεις της παραγωγής όπως η μόλυνση του περιβάλλοντος.

Ο καθηγητής Dasgupta συμπεραίνει ότι η βιώσιμη μακροχρόνια οικονομική ανάπτυξη θα πραγματοποιηθεί όταν το φυσικό περιβάλλον - ένα δάσος, μια λίμνη με ψάρια, ένας κοραλλιογενής ύφαλος - λάβει θέση στη συνείδηση των οικονομικών υπολογισμών ισάξια με αυτές των κτιριακών εγκαταστάσεων, των μηχανολογικών εξοπλισμών, των οδικών δικτύων και του λογισμικού. Κατά την άποψη του ένα σχέδιο προϋπολογισμού πρέπει να εγκρίνεται όταν οδηγεί σε αύξηση του κατά κεφαλήν πλούτου όπου πρωταρχικό ρόλο διαδραματίζει το σκέλος του περιβαλλοντικού πλούτου. Το κριτήριο που απορρέει από την αύξηση των δεικτών GDP και HDI πρέπει να αναθεωρηθεί καθώς δεν εξασφαλίζει βιώσιμη ανάπτυξη για την επόμενη γενεά.

Την αμφισβήτηση για την ικανότητα του ΑΕΠ να μετρά την ευημερία και την ανθρώπινη ευτυχία εκφράζουν όμως και άλλοι. Σύμφωνα με τον επικεφαλής οικονομολόγο του ΟΟΣΑ Ζαν-Φιλίπ Κοτίς, η ευημερία είναι πιο πολύπλοκη και «ολιστική έννοια» από την οικονομική μεγέθυνση, γι' αυτό ακριβώς το ΑΕΠ κατά κεφαλή, όσο κι αν παραμένει πρακτικά χρήσιμο, «πρέπει να συμπληρωθεί με άλλους δείκτες, αλλιώς καταλήγουμε σε μια υπερβολικά συρρικνωμένη και αφαιρετική προσέγγιση της ευημερίας». Και όπως λεει ο επικεφαλής οικονομολόγος του κορυφαίου οργανισμού «το ΑΕΠ ανά κεφαλή παραμένει κρίσιμο για οποιαδήποτε αξιολόγηση του βαθμού ευημερίας, αλλά χρειάζεται συμπλήρωση με άλλους δείκτες για να αποκτήσουμε μια ολοκληρωμένη εικόνα της ευημερίας».

Η έκθεση του ΟΟΣΑ αναφέρει ότι «η ευημερία είναι ένας πιο θεμελιώδης στόχος από το ΑΕΠ και θα ήταν διαστροφή αν πασχίζαμε για ταχύτερη αύξηση της παραγωγής, σε περίπτωση που αυτό θα συνεπαγόταν μείωση της ευημερίας της τρέχουσας και των μελλοντικών γενεών». Και προσθέτει ότι «το εισόδημα και η κατανάλωση δεν είναι οι μόνοι παράγοντες που καθορίζουν την ευημερία. Η αναψυχή-ελεύθερος χρόνος, το καθαρό περιβάλλον, η κοινωνική συνοχή, η κατανομή του εισοδήματος κ.α. πρέπει να συμπεριληφθούν».
Στο κείμενο του ΟΟΣΑ με τίτλο «Εναλλακτικοί τρόποι μέτρησης του ευ-ζην» αναφέρεται για παράδειγμα ότι: «Οι συμβατικές μετρήσεις της οικονομικής δραστηριότητας δεν αποδίδουν κάποια αξία στον ελεύθερο χρόνο. Παρ’ όλα αυτά ο ελεύθερος χρόνος που απολαμβάνουν τα άτομα είναι σημαντικός σε κάθε αξιολόγηση του «ευ ζην» των εργαζομένων, οι οποίοι επιλέγουν πως να επιμερίσουν τον χρόνο τους στις διάφορες χώρες.»


Όπως μας ενημερώνει επίσης ο ίδιος οργανισμός, στις περισσότερες χώρες του ΟΟΣΑ, το χάσμα ανάμεσα στο ΑΕΠ κατά κεφαλή, σε σύγκριση με τις ΗΠΑ, οφείλεται στα σχετικά χαμηλά επίπεδα χρησιμοποίησης της εργασίας (συνολικές ώρες εργασίας ανά άτομο). Αυτές οι διαφορές στην χρησιμοποίηση του χρόνου εργασίας αντανακλούν τόσο τις μεγάλες διακυμάνσεις (αποκλίσεις) στα ποσοστά απασχόλησης των διαφόρων χωρών και σε ορισμένες χώρες, τις διαφορές στις ετήσιες ώρες εργασίας ανά εργαζόμενο.

Αν λάβουμε υπόψη μας τις διαφοροποιήσεις που υπάρχουν ανάμεσα στις χώρες, όσο αφορά τις μέσες ώρες εργασίας ανά εργαζόμενο, τότε λαμβάνοντας υπόψη τον ελεύθερο χρόνο θα μπορούσαμε να οδηγηθούμε σε διαφορετική αξιολόγηση των ρυθμών ανάπτυξης του ευ-ζην από αυτόν που αναφέρεται στους Εθνικούς λογαριασμούς. Παρ’ όλα αυτά και εξαιτίας μιας γκάμας μεθοδολογικών προβλημάτων που αφορούν το πως θα μπορούσαμε να μετρήσουμε την αξία (τιμή) και την ποσότητα του ελευθέρου χρόνου (για παράδειγμα, αν η «παραγωγικότητα» του ελευθέρου χρόνου θα πρέπει να θεωρηθεί ότι αυξήθηκε σε αναλογία με την τεχνολογική πρόοδο και την μεγαλύτερη διαθεσιμότητα των διαρκών καταναλωτικών αγαθών), δεν υπάρχουν κοινά αποδεκτά στάνταρτ για το πως θα μπορούσαμε να υπολογίσουμε τον ελεύθερο χρόνο μέσα στα πλαίσια των εθνικών λογαριασμών (κρατικός προϋπολογισμός). Μερικοί επεξηγηματικοί υπολογισμοί, που βασίζονται σε συγκεκριμένες υποθέσεις, υπογραμμίζουν τα πιθανά αποτελέσματα του ελευθέρου χρόνου στο κατά κεφαλή ΑΕΠ, αλλά επίσης δείχνουν ότι αυτά τα αποτελέσματα εξαρτώνται αυστηρά από τις σχετικές υποθέσεις που έχουν γίνει, σχετικά με αυτά.
Με τις υποκειμενικές μετρήσεις του Ευ-ζήν θα ασχοληθούμε στη συνέχεια της μελέτης την ερχόμενη Δευτέρα.


1  Ο καθηγητής PARTHA S. DASGUPTA, εκπαιδεύτηκε στο Varanasi, στο Δελχί και το Cambridge, είναι καθηγητής οικονομικών στο πανεπιστήμιο του Cambridge και μέλος του St. John’s College. Αυτός είναι επίσης υπεύθυνος του Ινστιτούτου «Beijer International Institute» της οικολογικής οικονομίας και της Βασιλικής Σουηδικής Ακαδημίας των Επιστημών στην Στοκχόλμη και μέλος της Βρετανικής Ακαδημίας. Η έρευνα του καθηγητή Dasgupta κυμαίνεται πάνω σε διάφορα θέματα που άπτονται του περιβάλλοντος, των πόρων και του πληθυσμού και πρόσφατα της διατροφής.

Επιστροφή


Αναλύσεις - Μελέτες
Γρίπη - H1N1
Παιδεία και Κοινωνία
Ασφαλιστικό
Ασφαλιστικό - Κόμματα
Ασφαλιστικό - Οικονομία

Μας ενδιαφέρει όλους
Διατροφή
Αλλεργίες
Aids / HIV
Διαβήτης
Ισορροπημένη Διατροφή
Εγκυμοσύνη
Καρδιολογικά Θέματα
Καρκίνος
Ουρολογικά Θέματα
Παχυσαρκία
Πνεύμονας...Ζωής
Οφθαλμολογία
Σεξουαλική Υγεία
Στοματική Υγιεινή
Το Γνωρίζατε αυτό;
Ορθοπεδικά Θέματα
Περιοχή μελών
* Ξέχασα τον κωδικό
*Εγγραφή νέου μέλους
Θέματα
Υγεία & Οικογένεια
Υγεία & Πρόληψη
Υγεία & Άντρας
Υγεία & Γυναίκα
Υγεία & Παιδί
Υγεία & 3η Ηλικία
Υγεία & Ομορφιά
Υγεία & 4 Εποχές
Υγεία & Διατροφή
Υγεία & Ευ Ζήν
Υγεία & Sex
Ψυχική Υγεία

Newsletter
Newsletter
Αρχική Σελίδα | Όροι Χρήσης | Προστασία Προσωπικών Δεδομένων

Οι πληροφορίες οι οποίες παρέχονται στον διαδικτυακό τόπο medinfo.gr δέν έχουν συμβουλευτικό,
αλλά καθαρά πληροφοριακό χαρακτήρα. Παρακαλόύμε συμβουλευτείτε τον ιατρό σας.


© 2019 Medinfo   Κατασκευή ιστοσελίδων: ATnet Communications Α.Ε.